New Turkish translations

<?xml version='1.0' encoding='UTF-8' ?>

<!DOCTYPE manualpage SYSTEM "./style/manualpage.dtd">

<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="./style/manual.tr.xsl"?>

<!-- English Revision: 420990 -->

<!-- =====================================================

 Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org>

   Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org>

========================================================== -->

<!--

 Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more

 contributor license agreements.  See the NOTICE file distributed with

 this work for additional information regarding copyright ownership.

 The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0

 (the "License"); you may not use this file except in compliance with

 the License.  You may obtain a copy of the License at

     http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0

 Unless required by applicable law or agreed to in writing, software

 distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS,

 WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied.

 See the License for the specific language governing permissions and

 limitations under the License.

-->

<manualpage metafile="new_features_2_0.xml.meta">

<title>Apache 2.0’da Yeni olan Özellikler</title>

<summary>

  <p>Bu belgede Apache HTTP Sunucusunun 1.3 ve 2.0 sürümleri arasındaki

    başlıca değişikliklerin bazılarına değinilmiştir.</p>

</summary>

<seealso><a href="upgrading.html">1.3’ten 2.0’a Yükseltme</a></seealso>

  <section id="core">

    <title>Çekirdekteki Gelişmeler</title>

    <dl>

      <dt>Unix Evreleri</dt>

      <dd>POSIX evreleri desteği olan Unix sistemlerinde Apache, çok evreli

        kipte çok süreçlilik şeklinde melez bir yapıda çalışır. Bu bir çok

        bakımdan ölçeklenebilirliği arttırsa da bütün yapılandırmalarda

        sağlanamaz.</dd>

      <dt>Yeni Paket Derleme Sistemi</dt>

      <dd>Yeni kaynak paketi derleme sistemi <code>autoconf</code> ve

        <code>libtool</code>’a dayalı olarak sıfırdan, yeni baştan yazıldı.

        Böylece Apache’nin paket yapılandırma sistemi diğer paketlerinkiyle

        benzerlik kazanmış oldu.</dd>

      <dt>Çok Sayıda Protokol Desteği</dt>

      <dd>Apache artık çok sayıda protokol ile hizmet sunacak bir alt yapıya

        sahiptir. Örneğin, <module>mod_echo</module> modülü bu amaçla

        yazılmıştır.</dd>

      <dt>Unix dışı platformalara daha iyi destek</dt>

      <dd>Apache 2.0 sürümleri,  BeOS, OS/2, Windows gibi Unix olmayan

        platformlarda daha hızlı ve daha kararlı çalışacak duruma

        getirilmiştir. Genelde iyi geliştirilmemiş olan dolayısıyla istenen

        başarımı sağlayamayan POSIX taklit katmanlarının kullanımından

        vazgeçilmiş, platforma özgü <a href="mpm.html">çok süreçlilik

        modülleri</a> (MPM) ve Apache Taşınabilirlik Arayüzü (APR) sayesinde

        bu platformlar artık kendi doğal programlama arayüzleriyle

        gerçeklenir olmuştur.</dd>

      <dt>Yeni Apache Programlama Arayüzü</dt>

      <dd>Modüller için kullanılan programlama arayüzü 2.0 sürümüyle önemli

        değişikliklere uğramıştır. 1.3 sürümünde görülen modüllerle ilgili

        sıralama/öncelik sorunlarının çoğu giderilmiştir. 2.0 sürümü bu

        işlemleri daha bir özdevimli yapar olmuştur; daha fazla esneklik

        sağlamak için artık kancalı modül sıralaması kullanılabilmektedir.

        Ayrıca, arayüze, Apache sunucu çekirdeğini yamamaya gerek kalmadan

        modüllerle sunucu yeteneklerinin arttırılabilmesini sağlayan yeni

        çağrılar eklenmiştir.</dd>

      <dt>IPv6 Desteği</dt>

      <dd>IPv6’nın Apache Taşınabilirlik Arayüzü kütüphanesi tarafından

        desteklendiği sistemlerde Apache öntanımlı olarak IPv6 soketlerini

        dinler. Bundan başka, <directive module="mpm_common"

        >Listen</directive>, <directive module="core"

        >NameVirtualHost</directive> ve <directive module="core"

        >VirtualHost</directive> yönergelerinin IPv6 sayısal adres

        dizgelerini desteklemesi sağlanmıştır.<br />Örnek: <code>Listen

        [2001:db8::1]:8080</code></dd>

      <dt>Süzme</dt>

      <dd>Apache modülleri, artık, sunucuya teslim edilen veya sunucudan

        teslim alınan içerik akımları üzerinde süzgeç gibi davranacak şekilde

        yazılabilmektedir. Bu sayede, örneğin CGI betiklerinin çıktılarının

        <module>mod_include</module> modülünün <code>INCLUDES</code> süzgeci

        kullanılarak SSI yönergeleri için çözümlenmesi mümkündür. CGI

        programlarının birer eylemci olarak davranması gibi,

        <module>mod_ext_filter</module> modülü de harici programların birer

        süzgeç olarak davranabilmesini mümkün kılar.</dd>

      <dt>Çok Dilli Hata Yanıtları</dt>

      <dd>Hata yanıtlarının tarayıcılara yönelik iletileri artık SSI

        belgeleri kullanılarak çeşitli dillerde sağlanabilmektedir. Bunlar

        ayrıca yönetici tarafından görünüş ve kullanışlılık tutarlılığı

        bakımından kişiselleştirilebilmektedir.</dd>

      <dt>Basitleştirilmiş Yapılandırma</dt>

      <dd>Bazı yönergelerle ilgili kafa karışıklıkları giderilmiştir.

        Bilhassa belli bir IP adresini dinlemek için kullanılan

        <code>Port</code> ve <code>BindAddress</code> yönergeleri ile ilgili

        karışıklığın önüne geçmek için sadece <directive module="mpm_common"

        >Listen</directive> yönergesi yeterli olmaktadır. <directive

        module="core">ServerName</directive> yönergesi ise sadece yönlendirme

        ve sanal konak tanıma amacıyla sunucu ismi ve port belirtiminde

        kullanılmaktadır.</dd>

      <dt>Doğal Windows NT Unicode Desteği</dt>

      <dd>Apache 2.0, Windows NT üzerinde artık tüm dosya sistemi

        kodlamalarında utf-8 kullanmaktadır. Bu destek, Windows 2000 ve

        Windows XP dahil tüm Windows NT temelli sistemlere çok dillilik

        desteğini sağlamak üzere mevcut Unicode dosya sistemine doğrudan

        uyarlanır. <em>Dosya sisteminde makinenin yerel karakter kodlamasını

        kullanan kullanan Windows 95, 98 ve ME için bu destek

        yoktur.</em></dd>

      <dt>Düzenli İfade Kütüphanesi Güncellemesi</dt>

      <dd>Apache 2.0’da <a href="http://www.pcre.org/">Perl uyumlu düzenli

        ifade kütüphanesi</a> bulunur. Tüm düzenli ifadelerde artık çok daha

        güçlü olan Perl 5 sözdizimi kullanılmaktadır.</dd>

    </dl>

  </section>

  <section id="module">

    <title>Modüllerdeki Gelişmeler</title>

    <dl>

      <dt><module>mod_ssl</module></dt>

      <dd>Apache 2.0’da yeni olan bu modül,  OpenSSL tarafından sağlanan

        SSL/TLS şifreleme protokollerine bir arayüzdür.</dd>

      <dt><module>mod_dav</module></dt>

      <dd>Apache 2.0’da yeni olan bu modül, site içeriğinin destek ve bakımı

        için HTTP dağıtık yazım ve sürüm yönetimi (DAV - Distributed

        Authoring and Versioning) belirtimini gerçekler.</dd>

      <dt><module>mod_deflate</module></dt>

      <dd>Apache 2.0’da yeni olan bu modül sayesinde ağ band genişliğinden

        daha verimli yararlanabilmek için içeriğin sıkıştırılarak

        gönderilmesini talep eden tarayıcıların desteklenmesi mümkün

        olmuştur.</dd>

      <dt><module>mod_auth_ldap</module></dt>

      <dd>Apache 2.0.41’de yeni olan bu modül, HTTP temel kimlik

        doğrulamasında kullanılan delillerin saklanması için LDAP

        veritabanının kullanılabilmesini mümkün kılar. Kardeş modülü olan

        <module>mod_ldap</module> ise bağlantı havuzlaması ve sonuçların

        önbelleğe alınması ile ilgilenir.</dd>

      <dt><module>mod_auth_digest</module></dt>

      <dd>Paylaşımlı belleği kullanan süreçlere karşı oturum önbelleklemesi

        için ek destek içerir.</dd>

      <dt><module>mod_charset_lite</module></dt>

      <dd>Apache 2.0’da yeni olan bu deneysel modül, karakter kümesi

        dönüşümleri veya kaydı için destek sağlar.</dd>

      <dt><module>mod_file_cache</module></dt>

      <dd>Apache 2.0’da yeni olan bu modül, Apache 1.3’teki

        <code>mod_mmap_static</code> modülünün işlevselliğini içermenin

        yanında buna önbellekleme yetenekleri de ekler.</dd>

      <dt><module>mod_headers</module></dt>

      <dd>Bu modül Apache 2.0’da daha esnek hale getirilmiştir. Artık

        <module>mod_proxy</module> tarafından kullanılan istek başlıkları

        değiştirilebilmekte ve bunlar yanıt başlıklarına şartlı olarak

        atanabilmektedir.</dd>

      <dt><module>mod_proxy</module></dt>

      <dd>Bu modül HTTP/1.1 uyumlu vekaleti daha güvenilir kılmak ve yeni

        süzgeç alt yapısının getirilerinden de yararlanmak amacıyla yeni

        baştan yazılmıştır. Bunun yanında, <directive module="mod_proxy"

        type="section">Proxy</directive> bölümünün yeni hali vekil siteleri

        desteklemek bakımından daha okunabilir (ve kendi içinde daha hızlı)

        olması sağlanmıştır; <code>&lt;Directory "proxy:..."&gt;</code>

        yapılandırması artık desteklenmemektedir. Modül,

        <code>proxy_connect</code>, <code>proxy_ftp</code> ve

        <code>proxy_http</code> şeklinde her biri belli bir protokolü

        destekleyen ayrı modüllere bölünmüştür.</dd>

      <dt><module>mod_negotiation</module></dt>

      <dd>Yeni <directive module="mod_negotiation"

        >ForceLanguagePriority</directive> yönergesi sayesinde istemciye

        “Kabul edilebilir bir gösterim çeşidi yok” ya da “Çok sayıda seçim

        belirtilmiş” yanıtını döndürmek yerine tüm durumlara uyan bir

        sayfanın gönderilebilmesi sağlanmıştır. Bundan başka, uzlaşım ve

        <code>MultiViews</code> algoritmaları daha tutarlı sonuçlar elde

        etmek amacıyla elden geçirilmiş ve belge içeriği ile daha iyi eşleşen

        yeni bir tür eşlem yapısı sağlanmıştır.</dd>

      <dt><module>mod_autoindex</module></dt>

      <dd>Dizin içeriklerinin özdevimli listelenmesi artık HTML tabloları

        kullanılacak şekilde yapılandırılabilmektedir. Böylece sayfa daha iyi

        biçemlenebilmekte, içerik daha hassas sıralanabilmekte, sürüm

        numarasına göre sıralama yapılabilmekte ve dosya ismi kalıpları

        kullanılarak sadece istenen içerik listelenebilmektedir.</dd>

      <dt><module>mod_include</module></dt>

      <dd>Yeni yönergeler, değiştirilecek SSI elemanları için öntanımlı

        başlangıç ve bitiş etiketlerine izin vermekte, hataların ve zaman

        biçemleme yapılandırmalarının SSI belgesinde değil ana yapılandırma

        dosyasında bulunması mümkün olmaktadır. Düzenli ifadelerin gruplanmış

        sonuçları (Perl düzenli ifade sözdizimi kullanılmaktadır)

        <module>mod_include</module> modülünün <code>$0</code> ..

        <code>$9</code> değişkenleri sayesinde kullanılabilmektedir.</dd>

      <dt><module>mod_auth_dbm</module></dt>

      <dd><directive module="mod_auth_dbm">AuthDBMType</directive> yönergesi

        sayesinde artık çok sayıda DBM tarzı veritabanı türü

        desteklenmektedir.</dd>

    </dl>

  </section>

</manualpage>