update for sync with English docs.

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>

<!DOCTYPE manualpage SYSTEM "./style/manualpage.dtd">

<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="./style/manual.tr.xsl"?>

<!-- English Revision: 810187:1174747 (outdated) -->

<!-- English Revision: 1174747 -->

<!-- =====================================================

 Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org>

   Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org>

  <title>Apache’de Ortam Değişkenleri</title>

  <summary>

    <p>Apache HTTP Sunucusunda bilgiyi değişkenlerde saklamak için <em>ortam

      değişkenleri</em> adı verilen bir mekanizma bulunur. Saklanan bu bilgi

      erişim denetimi, günlük kaydı gibi çeşitli işlemleri denetlemekte

      kullanılabilir. Değişkenler ayrıca, CGI betikleri gibi harici

      uygulamalarla iletişim mekanizması olarak da kullanılabilir. Bu belgede

      bu değişkenler üzerindeki işlemlere ve kullanım şekillerine

      değinilmiştir.</p>

    <p>Apache HTTP Sunucusunu etkileyen ortam değişkenleri iki çeşittir.</p>

    <p>İlki, işletim sisteminin denetimindeki ortam değişkenleridir. Bu

      değişkenlere değer atama işlemi sunucu başlatılmadan önce yapılır.

      Bunlar yapılandırma dosyalarının içinde kullanılabilir. Ayrıca,

      istenirse PassEnv yönergesi kullanılarak bunlar CGI betiklerine ve

      SSI sayfalarına da aktarılabilir.</p>

    <p>İkincisi ise, Apache HTTP Sunucusunun kendi ortam değişkenleridir.

      Bu değişkenlerde saklanan bilgi erişim denetimi, günlük kaydı gibi

      çeşitli işlemleri denetlemekte kullanılabilir. Değişkenler ayrıca, CGI

      betikleri gibi harici uygulamalarla iletişim mekanizması olarak da

      kullanılabilir. Bu belgede bu değişkenler üzerindeki işlemlere ve

      kullanım şekillerine değinilmiştir.</p>

    <p>Bu değişkenlere <em>ortam değişkenleri</em> dense de işletim sisteminin

      ortam değişkenleri gibi değillerdir. Bunlar sadece Apache ortamında

    <title>Ortam Değişkenlerinin Atanması</title>

    <related>

      <modulelist>

        <module>mod_cache</module>

        <module>mod_env</module>

        <module>mod_rewrite</module>

        <module>mod_setenvif</module>

        <title>Standart CGI Değişkenleri</title>

        <p>Apache yapılandırmasıyla atanan ve kabuğa aktarılan ortam

          değişkenlerinden başka <a href="http://www.w3.org/CGI/">CGI

          değişkenlerinden başka <a href="http://www.ietf.org/rfc/rfc3875">CGI

          Belirtimi</a>nin gerektirdiği istekler hakkında temel bilgileri

          içeren ortam değişkenlerinin CGI betikleri ve SSI sayfalarınca

          atanabilmesi sağlanmıştır.</p>

            betiklerine ve SSI sayfalarına aktarılırken bu sınırlamalara uygun

            olmayan karakterlerin yerlerine alt çizgi imleri konur.</li>

          <li>Bir özel durum, CGI betiklerine ve benzerlerine ortam

            değişkenleri üzerinden aktarılan HTTP başlıklarıdır (aşağıya

            bakın). Bunlar büyük harfe dönüştürülür ve sadece tireler

            altçizgilere dönüştürülür. Eğer HTTP başlığı geçersiz karakter

            içeriyorsa başlığın tamamı yoksayılır. Böyle bir durumda ne

            yapılacağı öğrenmek için <a href="#fixheader">aşağıya</a>

            bakın.</li>

          <li>İsteklerin işleme konması sırasında <directive

            module="mod_env">SetEnv</directive> yönergesi geç çalıştırılır,

            yani <directive module="mod_setenvif">SetEnvIf</directive> ve

  <section id="examples">

    <title>Örnekler</title>

    <section id="fixheader">

      <title>Bozuk başlıkların CGI betiklerine aktarılması</title>

      <p>2.4 sürümünden itibaren, <module>mod_cgi</module> modülü ve diğer

        modüllerde HTTP başlıklarının ortam değişkenlerine dönüştürülmesi

        bağlamında Apache daha seçici davranmaktadır. Önce HTTP başlığındaki

        geçersiz karakterlerin tamamı altçizgilere dönüştürülür. Bu, başlık

        zerki yoluyla yapılan karşı-site-betiklerini-çalıştırma saldırısını

        önlemeye yöneliktir. (Bakınız: <a

        href="http://events.ccc.de/congress/2007/Fahrplan/events/2212.en.html"

        >Unusual Web Bugs</a>, slide 19/20).</p>

      <p>Bozuk başlıklar gönderdiği halde bunlara dokunulmamasını gerektiren

        bir istemciniz varsa, <module>mod_setenvif</module> ve

        <module>mod_header</module> modüllerinin sunduğu yapıyı örnekteki gibi

        kullanarak bu sorunun üstesinden gelebilirsiniz:</p>

<example>

# <br />

# Aşağıdaki satırlarla bir istemcinin gönderdiği bozuk<br />

# Accept_Encoding başlıklarının istenildiği gibi işlenmesi<br />

# sağlanabilir.<br />

#<br />

SetEnvIfNoCase ^Accept.Encoding$ ^(.*)$ fix_accept_encoding=$1<br />

RequestHeader set Accept-Encoding %{fix_accept_encoding}e env=fix_accept_encoding

</example>

    </section>

    <section id="misbehaving">

        <title>Protokolü yanlış yorumlayan tarayıcıların davranışlarının

        değiştirilmesi</title>

          önerilirdi. Fakat, böyle tarayıcılar artık ortalıkta görünmediğinden

          bu yapılandırmaya da artık gerek kalmamıştır.</p>

        <example><pre>

#

# Aşağıdaki yönergeler normal HTTP yanıt davranışını değiştirirler.

# İlk yönerge Netscape 2.x ve kendini öyle gösteren tarayıcılar için

# kalıcı bağlantıyı (keepalive) iptal eder. İkinci yönerge ise HTTP/1.1

# protokolü bozuk olan ve 301/302 durum kodlu yönlendirme yanıtları

# kullanıldığında kalıcı bağlantıları gerektiği gibi desteklemeyen

# Microsoft Internet Explorer 4.0b2 içindir.

#

BrowserMatch "Mozilla/2" nokeepalive

BrowserMatch "MSIE 4\.0b2;" nokeepalive downgrade-1.0 force-response-1.0

#

# Aşağıdaki yönergeler HTTP/1.0 yanıtlarından başkasına yabancı olan

# tarayıcılara HTTP/1.1 yanıtlarının gönderilmesini iptal eder.

#

BrowserMatch "RealPlayer 4\.0" force-response-1.0

BrowserMatch "Java/1\.0" force-response-1.0

BrowserMatch "JDK/1\.0" force-response-1.0</pre>

<example>

#<br />

# Aşağıdaki yönergeler normal HTTP yanıt davranışını değiştirirler.<br />

# İlk yönerge Netscape 2.x ve kendini öyle gösteren tarayıcılar için<br />

# kalıcı bağlantıyı (keepalive) iptal eder. İkinci yönerge ise HTTP/1.1<br />

# protokolü bozuk olan ve 301/302 durum kodlu yönlendirme yanıtları<br />

# kullanıldığında kalıcı bağlantıları gerektiği gibi desteklemeyen<br />

# Microsoft Internet Explorer 4.0b2 içindir.<br />

#<br />

BrowserMatch "Mozilla/2" nokeepalive<br />

BrowserMatch "MSIE 4\.0b2;" nokeepalive downgrade-1.0 force-response-1.0<br />

<br />

#<br />

# Aşağıdaki yönergeler HTTP/1.0 yanıtlarından başkasına yabancı olan<br />

# tarayıcılara HTTP/1.1 yanıtlarının gönderilmesini iptal eder.<br />

#<br />

BrowserMatch "RealPlayer 4\.0" force-response-1.0<br />

BrowserMatch "Java/1\.0" force-response-1.0<br />

BrowserMatch "JDK/1\.0" force-response-1.0

</example>

    </section>

          varsayılmıştır.</p>

        <example>

          SetEnvIf Referer "^http://filan\.fesmekan\.dom/" local_referal<br />

          SetEnvIf Referer "^http://www\.example\.com/" local_referal<br />

          # Referrer bilgisi göndermeyen tarayıcılara izin verelim<br />

          SetEnvIf Referer "^$" local_referal<br />

          <Directory /siteler/resimler>

          &lt;Directory /siteler/resimler&gt;<br />

          <indent>

            Order Deny,Allow<br />

            Deny from all<br />

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>

<!DOCTYPE manualpage SYSTEM "./style/manualpage.dtd">

<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="./style/manual.tr.xsl"?>

<!-- English Revision: 659902:1221670 (outdated) -->

<!-- English Revision: 1221670 -->

<!-- =====================================================

 Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org>

   Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org>

        <module>mod_ext_filter</module>

        <module>mod_include</module>

        <module>mod_charset_lite</module>

        <module>mod_reflector</module>

        <module>mod_buffer</module>

        <module>mod_data</module>

        <module>mod_ratelimit</module>

        <module>mod_reqtimeout</module>

        <module>mod_request</module>

        <module>mod_sed</module>

        <module>mod_substitute</module>

        <module>mod_xml2enc</module>

        <module>mod_proxy_html</module>

      </modulelist>

      <directivelist>

        <directive module="mod_filter">FilterChain</directive>

        <directive module="mod_mime">AddOutputFilter</directive>

        <directive module="mod_mime">RemoveInputFilter</directive>

        <directive module="mod_mime">RemoveOutputFilter</directive>

        <directive module="mod_reflector">ReflectorHeader</directive>

        <directive module="mod_ext_filter">ExtFilterDefine</directive>

        <directive module="mod_ext_filter">ExtFilterOptions</directive>

        <directive module="core">SetInputFilter</directive>

    </ul>

  </section>

  <section id="service">

    <title>Süzgeçleri bir HTTP Hizmeti gibi göstermek </title>

    <p>Süzgeçler, istemciden kaynaklanan içeriği işlemekte kullanılabileceği

      gibi <module>mod_reflector</module> modülü kullanılarak sunucudan

      kaynaklanan içeriği işlemekte de kullanılabilir.</p>

    <p><module>mod_reflector</module> istemcilerden gelen POST isteklerini

      kabul eder ve çıktı süzgeç yığıtı yoluyla istemciye aktararak, POST

      isteği içinde alınan içerik istek gövdesini yanıt içinde geri

      gönderir.</p>

    <p>Bu teknik, bir çıktı süzgeciyle istek gövdesinde gerekli dönüşümün

      sağlandığı durumda, bir uygulama sunucusu yığıtı içinde çalışan bir http

      hizmetinin yerine de kullanılabilir. Örneğin,

      <module>mod_deflate</module> modülü genel bir sıkıştırma hizmeti

      sağlamakta kullanılabilir veya bir resim dönüştürme süzgeci bir resim

      dönüşüm hizmeti haline getirilebilir.</p>

  </section>

  <section id="using"><title>Süzgeçlerin Kullanımı</title>

    <p>Süzgeçler iki şekilde kullanılır: Basit ve Devingen.

      Genelde ikisinden biri kullanılır; karışık kullanılırsa istenmeyen

      <directive module="mod_filter">FilterProvider</directive>.</p>

    <p><directive module="core">AddOutputFilterByType</directive> yönergesi

      hala desteklenmekteyse de sorun çıkarabilmesi sebebiyle kullanımı artık

      hala desteklenmekteyse de kullanımı artık

      önerilmemektedir. Onun yerine devingen yapılandırma kullanınız.</p>

  </section>