Sanal Konaklar

# Sanal Konak Örnekleri

Bu belgede sanal konaklarla ile ilgili olarak karşılaşılması olası tüm senaryolara yer verilmeye çalışılmıştır. Buradaki senaryolar, tek bir sunucu üzerinde isme dayalı veya IP’ye dayalı sanal konaklar aracılığıyla çok sayıda sitenin sunumu ile ilgilidir.

# Tek bir IP ile çok sayıda isme dayalı site

Bu örnekte, makinenizin tek bir IP adresine sahip olduğunu ve bu makineye `mesela.dom` ve `faraza.dom` şeklinde (DNS A kayıtları sayesinde) farklı isimlerle erişilebildiğini varsayalım.

## Bilginize

Apache sunucusu üzerinde sanal konakları yapılandırmakla bu konak isimleri için sihirli bir şekilde DNS kayıtlarının da oluşturulmasını sağlamış olmazsınız. Bu isimler için ilgili DNS kayıtlarında sizin IP adresinize çözümlenen A kayıtlarının olması gerekir, yoksa sitenize kimse erişemez. Sitelere erişimi yerel olarak denemek isterseniz, bu girdileri `hosts` dosyanıza yazabilirsiniz. Fakat bu sadece sizin makinenizde çalışır. Yerel ağınızdaki her makinenin `hosts` dosyasına bu girdileri yazarak yerel ağdan erişimi bu yolla sağlayabilirsiniz ama dış ağdan gelecek ziyaretçileriniz için DNS kayıtlarınızın olması şarttır.

## Sunucu yapılandırması

# Apache’nin 80. portu dinlediğinden emin olalım
Listen 80
<VirtualHost *:80>
DocumentRoot /siteler/mesela
ServerName mesela.dom
# Diğer yönergeler, burada ...
</VirtualHost>
<VirtualHost *:80>
DocumentRoot /siteler/faraza
ServerName faraza.dom
# Diğer yönergeler, burada ...
</VirtualHost>

Yıldız imleri tüm adreslerle eşleşmeyi sağladığından ana sunucu (yapılandırma dosyası genelindeki yapılandırma - sunucu geneli) erişilebilir olmayacaktır. Yapılandırma dosyasındaki `ServerName mesela.dom` yönergeli konak, ilk sanal konak olduğundan en yüksek önceliğe sahiptir ve öntanımlı veya baskın site olarak davranır. Yani, hiçbir `ServerName` yönergesi ile eşleşmeyen bir istek alındığında bu istek ilk `VirtualHost` yapılandırması ile karşılanır.

## Bilginize

IP adresi ve porta dayalı ayrımı umursamıyorsanız, `*` yerine kendi IP adresinizi yazabilirsiniz.

NameVirtualHost 192.168.1.22
<VirtualHost 192.168.1.22>
# vs. ...

Bununla birlikte, IP adresinin önceden kestirilebilir olmadığı sistemlerde, örneğin, hizmet sağlayıcınıza çevirmeli ağ ile bağlanıyor ve onun rasgele atadığı bir IP adresi için bir devingen DNS çözümü kullanıyorsanız, IP adresi değil de `*` kullanmak daha çok işinize yarayacaktır. Yıldız imi her IP adresi ile eşleşeceğinden IP adresiniz değişse bile bu yapılandırmayı değiştirmeden kullanabilirsiniz.

Yukarıdaki yapılandırmayı hemen hemen tüm isme dayalı sanal konaklar için kullanabilirsiniz. Bu yapılandırmanın çalışmayacağı tek durum, farklı içerikleri farklı IP adreslerinden sunma gereğiyle karşılaşmaktır.

# IP adresleri farklı çok sayıda isme dayalı site

## Bilginize

Burada açıklanan teknikler istendiği kadar çok IP adresine genişletilebilir.

Sunucunun iki IP adresi olsun. Birinden "ana sunucu" (`192.168.1.2`) diğerinden `mesela.dom` `192.168.2.2` hizmet versin. Bu arada başka sanal konakları da sunabilelim istiyoruz.

## Sunucu yapılandırması

Listen 80
# Bu, 192.168.1.2 adresindeki "ana sunucu" olsun
ServerName sunucu.faraza.dom
DocumentRoot /siteler/anasunucu
<VirtualHost 192.168.2.2>
DocumentRoot /siteler/mesela
ServerName mesela.dom
# Diğer yönergeler, burada ...
</VirtualHost>
<VirtualHost 192.168.2.2>
DocumentRoot /siteler/falanca
ServerName falanca.dom
# Diğer yönergeler, burada ...
</VirtualHost>

`192.168.2.2` adresinden gelmeyen tüm isteklere ana sunucu (`sunucu.faraza.dom`), `192.168.2.2` adresinden gelen sunucu ismi belirtmeyenler ile `Host:` başlığı belirtmeyenlere ise `mesela.dom` hizmet verecektir.

# Aynı içeriği farklı IP adresleriyle sunmak (örn., dahili ve harici ağlara)

Sunucu makine iki IP adresine sahip olsun. Biri iç ağa (`192.168.1.1`) diğeri dış ağa (`172.20.30.40`) bakıyor olsun. `sunucu.mesela.dom` ismi dış ağda dış ağa bakan IP’ye, iç ağda ise iç ağa bakan IP’ye çözümleniyor olsun.

Bu durumda, sunucu hem iç hem de dış ağdan gelen isteklere aynı içerik, dolayısıyla aynı `VirtualHost` bölümü ile hizmet verebilir.

## Sunucu yapılandırması

<VirtualHost 192.168.1.1 172.20.30.40>
DocumentRoot /siteler/sunucu
ServerName sunucu.mesela.dom
ServerAlias sunucu
</VirtualHost>

Artık, hem iç hem de dış ağdan gelen isteklere aynı `VirtualHost` bölümünden hizmet sunulacaktır.

## Bilginize:

İç ağdan istek yapan biri, tam nitelenmiş konak ismi `sunucu.mesela.dom` yerine makine ismini (`sunucu`) kullanabilir (`ServerAlias sunucu` satırına dikkat).

Ayrıca, yukarıdaki gibi iki ayrı IP adresi belirtmek yerine sadece `*` belirtmekle sunucunun tüm IP adreslerine yine aynı içerikle yanıt vereceğine dikkat ediniz.

# Farklı portlarla farklı siteler

Aynı IP adresine sahip çok sayıda konak ismine sahip olduğunuzu ve bunların bazılarının farklı portları kullanmasını istediğinizi varsayalım. Aşağıdaki örnekte, isim eşleşmesinin, en iyi eşleşen IP adresi ve port çifti saptandıktan sonra yer alması gösterilmiştir.

## Sunucu yapılandırması

Listen 80
Listen 8080
<VirtualHost 172.20.30.40:80>
ServerName mesela.dom
DocumentRoot /siteler/mesela-80
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.40:8080>
ServerName mesela.dom
DocumentRoot /siteler/mesela-8080
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.40:80>
ServerName faraza.dom
DocumentRoot /siteler/faraza-80
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.40:8080>
ServerName faraza.dom
DocumentRoot /siteler/faraza-8080
</VirtualHost>

# IP’ye dayalı sanal konaklar

Sunucu makinenin, biri `mesela.dom` adından çözümlenen `172.20.30.40`, diğeri `faraza.dom` adından çözümlenen `172.20.30.50` diye iki IP adresi olsun.

## Sunucu yapılandırması

Listen 80
<VirtualHost 172.20.30.40>
DocumentRoot /siteler/mesela
ServerName mesela.dom
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.50>
DocumentRoot /siteler/faraza
ServerName faraza.dom
</VirtualHost>

`<VirtualHost>` yönergelerinde belirtilmeyen adreslerle yapılan isteklere (örneğin, `localhost`) sunucu genelindeki yapılandırma ile ana sunucu yanıt verecektir.

# Hem IP’ye hem de porta dayalı sanal konaklar

Sunucu makinenin, biri `mesela.dom` adından çözümlenen `172.20.30.40`, diğeri `faraza.dom` adından çözümlenen `172.20.30.50` diye iki IP adresi olsun ve iki konak da hem 80 hem de 8080 portlarında çalışsınlar istiyoruz.

## Sunucu yapılandırması

Listen 172.20.30.40:80
Listen 172.20.30.40:8080
Listen 172.20.30.50:80
Listen 172.20.30.50:8080
<VirtualHost 172.20.30.40:80>
DocumentRoot /siteler/mesela-80
ServerName mesela.dom
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.40:8080>
DocumentRoot /siteler/mesela-8080
ServerName mesela.dom
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.50:80>
DocumentRoot /siteler/faraza-80
ServerName faraza.dom
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.50:8080>
DocumentRoot /siteler/faraza-8080
ServerName faraza.dom
</VirtualHost>

# Hem isme hem de IP‘ye dayalı sanal konaklar

Bir `VirtualHost` yönergesinde belirtilen bir IP adresi başka bir sanal konakta görünmüyorsa bu sankon kesinlikle IP'ye dayalı bir sanal konaktır.

## Sunucu yapılandırması

Listen 80
<VirtualHost 172.20.30.40>
DocumentRoot /siteler/mesela
ServerName mesela.dom
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.40>
DocumentRoot /siteler/faraza
ServerName faraza.dom
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.40>
DocumentRoot /siteler/falanca
ServerName falanca.dom
</VirtualHost>
# IP-based
<VirtualHost 172.20.30.50>
DocumentRoot /siteler/filanca
ServerName filanca.dom
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.60>
DocumentRoot /siteler/fesmekan
ServerName fesmekan.dom
</VirtualHost>

# `Virtualhost` ve `mod_proxy`’nin birlikte kullanımı

Bu örnekte bir arabirimi dışarıya bakan bir makinede, başka bir makinede çalışan bir sunucuya sanal konak olarak, bir vekil sunucu çalıştırmak istediğimizi varsayıyoruz. `192.168.111.2` IP adresli bir makinede aynı isimde bir sanal konak yapılandırılmış olsun. Çok sayıda konak ismi için vekil olarak tek bir makine kullandığımızdan ve konak isminin de aktarılmasını arzuladığımızdan ProxyPreserveHost On yönergesini kullandık.

<VirtualHost *:*>
ProxyPreserveHost On
ProxyPass / http://192.168.111.2/
ProxyPassReverse / http://192.168.111.2/
ServerName konak.mesela.dom
</VirtualHost>

# `_default_` sanal konakları

## Tüm portlar için `_default_`

Bir IP adresi ve port belirtilmeyen veya hiçbir sanal konağın hiçbir adresi/portu ile eşleşmeyen istekleri yakalamak istersek...

### Sunucu yapılandırması

<VirtualHost _default_:*>
DocumentRoot /siteler/default
</VirtualHost>

Bütün portlarla eşleşen böyle bir öntanımlı sanal konağın kullanımı hiçbir isteğin ana sunucuya gitmemesi sonucunu doğurur.

Bir öntanımlı sanal konak, asla, isme dayalı sanal konaklar için kullanılmış bir adrese/porta gönderilmiş bir isteğe hizmet sunmaz. Eğer istek bilinmeyen bir `Host:` başlığına sahipse veya hiç `Host:` başlığı içermiyorsa isteğe daima ilk (yapılandırma dosyasındaki ilk) isme dayalı sanal konak hizmet sunar.

Her isteği tek bir bilgilendirme sayfasına (veya betiğe) yönlendirmek isterseniz AliasMatch veya RewriteRule yönergesini kullanabilirsiniz.

## Farklı portlardan `_default_`

Önceki yapılandırmaya ek olarak 80. portta ayrı bir `_default_` sanal konağı kullanmak istersek...

### Sunucu yapılandırması

<VirtualHost _default_:80>
DocumentRoot /siteler/default80
# ...
</VirtualHost>
<VirtualHost _default_:*>
DocumentRoot /siteler/default
# ...
</VirtualHost>

80. porttan hizmet sunan `_default_` sanal konağı IP adresi belirtilmeyen tüm istekleri yakalar, bunu yapabilmesi için yapılandırma dosyasında tüm portlara hizmet sunan benzerinden önce yer almalıdır. Bu durumda ana sunucu hiçbir isteğe yanıt vermeyecektir.

## Tek portluk `_default_`

`_default_` sanal konağının sadece 80. porttan hizmet sunmasını istersek...

### Sunucu yapılandırması

<VirtualHost _default_:80>
DocumentRoot /siteler/default
...
</VirtualHost>

80. porttan gelen IP adresi belirtilmemiş isteklere `_default_` sanal konağı, diğer portlardan gelen adres belirtilmemiş isteklere ise ana sunucu hizmet verecektir.

Bir sanal konak bildiriminde `*` kullanımı `_default_` kullanımından daha yüksek öncelik sağlar.

# Bir isme dayalı sanal konağı bir IP’ye dayalı sanal konakla yansılamak

İsme dayalı sanal konak örneklerinin 2. sinde adı geçen `falanca.dom` bu örnekte kendi IP adresinden hizmet veriyor olsun. İsme dayalı sanal konağı eski IP adresiyle kaydetmiş vekiller ve isim sunucularından kaynaklanacak olası sorunlardan kaçınmak için yansılama sırasında sanal konağı hem eski hem de yeni IP adresiyle sunmamız lazım.

Çözüm kolay, çünkü yapacağımız sadece `VirtualHost` yönergesine yeni IP adresini (`192.168.2.2`) eklemek olacak.

## Sunucu yapılandırması

Listen 80
ServerName mesela.dom
DocumentRoot /siteler/mesela
<VirtualHost 192.168.1.2>
<VirtualHost 192.168.1.2 192.168.2.2>
DocumentRoot /siteler/falanca
ServerName falanca.dom
# ...
</VirtualHost>
<VirtualHost 192.168.1.2>
DocumentRoot /siteler/faraza
ServerName faraza.dom
ServerAlias *.faraza.dom
# ...
</VirtualHost>

Böylece sanal konağa hem yeni (bir IP’ye dayalı sanal konak olarak) hem de eski adresinden (bir isme dayalı sanal konak olarak) erişilebilecektir.

# `ServerPath` yönergesinin kullanımı

İsme dayalı iki sanal konağı olan bir sunucumuz olsun. Doğru sanal konağa erişebilmek için istemcinin doğru `Host:` başlığı göndermesi gerekir. Eski HTTP/1.0 istemcileri böyle bir başlık göndermedikleri için Apache istemcinin hangi sanal konağa erişmek istediğini bilemez (ve isteğe ilk sanal konaktan hizmet sunar). Daha iyi bir geriye uyumluluk sağlamak için isme dayalı sanal konağa bir önek bağlantısı içeren bir bilgilendirme sayfası sunmak üzere yeni bir sanal konak oluşturabiliriz.

## Sunucu yapılandırması

<VirtualHost 172.20.30.40>
# ilk sanal konak
DocumentRoot /siteler/baska
RewriteEngine On
RewriteRule . /siteler/baska/index.html
# ...
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.40>
DocumentRoot /siteler/baska/bir
ServerName bir.baska.tld
ServerPath /bir/
RewriteEngine On
RewriteRule ^(/bir/.*) /siteler/baska$1
# ...
</VirtualHost>
<VirtualHost 172.20.30.40>
DocumentRoot /siteler/baska/iki
ServerName iki.baska.tld
ServerPath /iki/
RewriteEngine On
RewriteRule ^(/iki/.*) /siteler/baska$1
# ...
</VirtualHost>

ServerPath yönergesinden dolayı `http://bir.baska.tld/bir/` şeklinde yapılan isteklere daima “bir” sanal konağı hizmet sunacaktır.

`http://bir.baska.tld/` şeklinde yapılan isteklere ise istemcinin doğru `Host:` başlığı göndermesi şartıyla “bir” sanal konağı hizmet sunacaktır. İstemci, bir `Host:` başlığı göndermediği takdirde ilk konaktan bir bilgilendirme sayfası alacaktır.

Yalnız buradaki bir tuhaflığa dikkat edin: Eğer istemci bir `Host:` başlığı göndermeden `http://iki.baska.tld/bir/` şeklinde bir istek yaparsa bu isteğe de “bir” sanal konağı hizmet sunacaktır.

RewriteRule yönergesi, bir istemcinin, bir URL öneki belirtsin ya da belirtmesin doğru `Host:` başlığı gönderdiğinden emin olmak için kullanılmıştır.