<?xml version="1.0"?>
<!DOCTYPE modulesynopsis SYSTEM "../style/modulesynopsis.dtd">
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../style/manual.tr.xsl"?>
<!-- English Revision: 1343880 -->
<!-- =====================================================
 Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.gen.tr>
   Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.gen.tr>
========================================================== -->

<!--
 Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more
 contributor license agreements.  See the NOTICE file distributed with
 this work for additional information regarding copyright ownership.
 The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0
 (the "License"); you may not use this file except in compliance with
 the License.  You may obtain a copy of the License at

     http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0

 Unless required by applicable law or agreed to in writing, software
 distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS,
 WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied.
 See the License for the specific language governing permissions and
 limitations under the License.
-->

<modulesynopsis metafile="mod_log_forensic.xml.meta">

<name>mod_log_forensic</name>
<description>Sunucuya yapılan isteklerin adli günlük kayıtlarının tutulması</description>
<status>Extension</status>
<sourcefile>mod_log_forensic.c</sourcefile>
<identifier>log_forensic_module</identifier>
<compatibility>2.1 sürümünden beri <module>mod_unique_id</module> gerekmemektedir.</compatibility>

<summary>
    <p>Bu modül istemci isteklerinin adli günlük kayıtlarının tutulmasını
      sağlar. Günlük kaydı bir istek işlenmeden önce ve sonra olmak üzere iki
      kere yapılır, böylece günlükte her istek için iki girdi bulunur. Adli
      günlükleyici çok sıkı kurallara tabidir, yani:</p>

    <ul>
    <li>Biçem sabittir. Günlük kayıt biçemi çalışma anında değiştirilemez.</li>
    <li>Veriyi yazamadığı takdirde çocuk süreç beklemeksizin çıkar ve
      (<directive module="mpm_common" >CoreDumpDirectory</directive>
      yapılandırmasına bağlı olarak) bir core dosyası dökümler.</li>
    </ul>

    <p>Dağıtımın <code>support</code> dizininde bulunan
      <code>check_forensic</code> betiği adli günlük dosyalarının
      değerlendirilmesinde yardımcı olabilir.</p>
</summary>
<seealso><a href="../logs.html">Apache Günlük Dosyaları</a></seealso>
<seealso><module>mod_log_config</module></seealso>

<section id="formats"><title>Adli Günlük Biçemi</title>
    <p>Her istek günlüğe iki defa kaydedilir. İlki, işlemin başlangıcında
      (yani, başlıklar alındıktan hemen sonra), ikincisi ise istek işlem
      gördükten sonra normal günlüklemenin yapıldığı sırada yapılır.</p>

    <p>Her isteği betimlemek için eşsiz bir istek kimliği atanır. Bu adli
      kimliğin normal günlüğe de yazılması istenirse bu
      <code>%{forensic-id}n</code> biçem dizgesi ile yapılabilir.
      <module>mod_unique_id</module> kullanılıyorsa, onun ürettiği kimlik
      kullanılır.</p>

    <p>İlk satır günlüğe, adli kimliği, istek satırını ve alınan tüm
      başlıkları boru karakterleri (<code>|</code>) ile ayrılmış olarak
      kaydeder. Aşağıda bir örneğe yer verilmiştir (hepsi bir satırdadır):</p>

    <example>
        +yQtJf8CoAB4AAFNXBIEAAAAA|GET /manual/de/images/down.gif
        HTTP/1.1|Host:localhost%3a8080|User-Agent:Mozilla/5.0 (X11;
        U; Linux i686; en-US; rv%3a1.6) Gecko/20040216
        Firefox/0.8|Accept:image/png, <var>etc...</var>
    </example>

    <p>Başlangıçtaki artı imi bu günlük satırının istekle ilgili ilk günlük
      kaydı olduğunu belirtir. İkinci satırda bunun yerini bir eksi imi
      alır:</p>

    <example>
      -yQtJf8CoAB4AAFNXBIEAAAAA
    </example>

    <p><code>check_forensic</code> betiği komut satırı argümanı olarak günlük
      dosyasının ismini alır. Bu <code>+</code>/<code>-</code> kimlik
      çiftlerine bakarak tamamlanmamış istekler varsa bunlar hakkında
      uyarır.</p>
</section>

<section id="security"><title>Güvenlik Kaygıları</title>
    <p>Günlük dosyarının kaydedildiği dizine sunucuyu başlatan kullanıcı
      dışında diğer kullanıcılar tarafından yazılabiliyor olması halinde
      güvenliğinizden nasıl feragat etmiş olacağınız <a
      href="../misc/security_tips.html#serverroot">güvenlik ipuçları</a>
      belgesinde açıklanmıştır.</p>
    <p>Günlük dosyaları, <code>Authorization:</code> başlıklarının (parola
      içerebilen) içerikleri gibi hassas veriler içerebileceğinden bunların
      sunucuyu başlatan kullanıcıdan başkası tarafından okunamaması sağlanmış
      olmalıdır.</p>
</section>

<directivesynopsis>
<name>ForensicLog</name>
<description>Adli günlük için dosya ismini belirler.</description>
<syntax>ForensicLog <var>dosya-adı</var>|<var>borulu-süreç</var></syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
</contextlist>

<usage>
    <p><directive>ForensicLog</directive> yönergesi adli inceleme için
      sunucuya yapılan istekleri günlüğe kaydetmekte kullanılır. Her günlük
      girdisine, normal <directive module="mod_log_config"
      >CustomLog</directive> yönergesinde kullanılarak istekle
      ilişkilendirilebilen eşsiz bir kimlik atanır.
      <module>mod_log_forensic</module> modülü, aktarım günlüğünün biçem
      dizgesinde <code>%{forensic-id}n</code> şeklinde kullanılmak üzere
      <code>forensic-id</code> adı verilen bir dizgecik oluşturur.</p>

    <p>Günlüğün yazılacağı yeri belirleyen argüman şu iki değerden birini
      alabilir:</p>

    <dl>
      <dt><var>dosya-adı</var></dt>
      <dd><directive module="core" >ServerRoot</directive> yönergesinin
        değerine göreli bir dosya ismi.</dd>

      <dt><var>borulu-süreç</var></dt>
      <dd>"<code>|</code>" boru karakteri ile öncelenmiş olarak günlük
        bilgisini standart girdisinden kabul edecek sürecin ismi (veya komut
        satırı). Program adının <directive module="core"
        >ServerRoot</directive> yönergesinin değerine göre belirtildiği
        varsayılır.

      <note type="warning"><title>Güvenlik:</title>
      <p>Bir borulu süreç kullanılmışsa, süreç <program>httpd</program>’yi
        başlatan kullanıcı tarafından başlatılacaktır. Sunucu root tarafından
        başlatılıyorsa bu root olacaktır; bu bakımdan günlük kaydını alacak
        programın güvenilir olması veya daha az yetkili bir kullanıcıya geçiş
        yapması önemlidir.</p>
      </note>

      <note type="warning"><title>Bilginize</title>
        <p>Dosya yolunu belirtirken tersbölü çizgisi kullanılan Unix dışı
          platformlarda bile yapılandırma dosyasında bu amaçla normal bölü
          çizgilerini kullanmaya özen gösterilmelidir.</p>
      </note></dd>
    </dl>
</usage>
</directivesynopsis>

</modulesynopsis>
