mod_log_config
Sunucuya yapılan isteklerin günlük kayıtlarının tutulması
Base
mod_log_config.c
log_config_module

Bu modül istemci isteklerinin esnek şekilde günlüklenmesi ile ilgilidir. Günlükler kişiselleştirilebilir biçemdedir ve doğrudan bir dosyaya yazılabileceği gibi boru üzerinden harici bir sürece de yazılabilir. İsteğin özelliklerine bağlı olarak bazı isteklerin günlüklere kaydedilmesi veya kaydedilmemesi mümkün kılınmıştır.

Bu modül üç yönerge içermektedir: Bir günlük dosyası oluşturmak için TransferLog, günlük biçemini kişiselleştirmek için LogFormat ve tek başına bir günlük dosyasını hem tanımlayıp hem de biçemleyen CustomLog yönergesi. Her isteğin çok sayıda dosyaya günlüklenmesini sağlamak için yapılandırma dosyasında her sunucu için birden fazla TransferLog ve CustomLog yönergesi belirtilebilir.

Apache Günlük Dosyaları

# Günlük Girdilerinin Kişiselleştirilmesi

LogFormat ve CustomLog yönergelerinin biçem argümanı bir dizgedir. Bu dizge her isteği günlük dosyasına günlüklemek için kullanılır. Doğrudan günlük dosyalarına kopyalanmak üzere dizgesel sabitler içerebileceği gibi satırsonu ve sekme karakterleri olarak C tarzı "\n" ve "\t" denetim karakterlerini de içerebilir. Dizgesel sabit olarak kullanılan tırnak ve tersbölü imlerinin tersbölü ile öncelenmesi gerekir.

İstek özellikleri biçem dizgesine “`%`” imli belirteçler yerleştirilerek günlüklenir. Bu belirteçler ve anlamları:

Belirteç | Açıklama
--- | ---
`%%` | Yüzde imi.
`%a` | Uzak IP adresi ve isteğin portu (mod_remoteip modülüne bakın).
`%{c}a` | bağlantının emsal IP adresi and portu (mod_remoteip modülüne bakın).
`%A` | Yerel IP adresi.
`%B` | HTTP başlıkları hariç, yanıtın bayt cinsinden uzunluğu.
`%b` | HTTP başlıkları hariç, yanıtın bayt cinsinden uzunluğu. OGB biçeminde hiç bayt gönderilmemişse günlüğe '`-`' yerine '`0`' çıktılanır.
`%{DEĞİŞKEN}C` | İstek içinde sunucuya gönderilen DEĞİŞKEN çerezinin içeriği. Sadece 0 sürümlü çerezler tam olarak desteklenir.
`%D` | Mikrosaniye cinsinden isteği sunmak için harcanan zaman.
`%{DEĞİŞKEN}e` | DEĞİŞKEN ortam değişkeninin içeriği.
`%f` | Dosya ismi.
`%h` | Uzak konak ismi. HostnameLookups yönergesine öntanımlı olan `Off` değeri atanmışsa, IP adresi günlüğe kaydedilir. Bir kaç konak için konak ismi de günlüğe kaydoluyorsa muhtemelen onların isimlerini içeren erişim denetim yönergelerine sahipsinizdir. Bak: Require host.
`%H` | İstek Protokolü.

`%{DEĞİŞKEN}i`

İstekle birlikte sunucuya gönderilen `DEĞİŞKEN:` başlık satır(lar)ının içeriği. Diğer modüllerde (örn. mod_headers) yapılan değişikliklerden etkilenir. Modüllerin çoğu bunu değiştirdiğinde önceki istek başlık isminin ne olduğuyla ilgileniyorsanız, başlığı bir ortam değişkenine kaydetmek için mod_setenvif modülünü kullanın ve yukarıda açıklandığı gibi bu değeri `%{DEĞİŞKEN}e` ile günlüğe kaydedin.

`%k` | Bu bağlantıda işlenen isteklerin sayısı; yani örneğin, '1' değeri bağlantı kurulduktan sonraki ilk kalıcı bağlantıyı, '2', ikinci bağlantıyı, ..., vb. gösterir; KeepAlive kullanılmışsa değer anlamlıdır; aksi takdirde değer daima 0’dır.
`%l` | Uzak kullanıcı kimliği (sağlanmışsa, identd üzerinden). mod_ident modülü mevcut ve IdentityCheck yönergesine değer olarak `On` atanmış olmadıkça bu belirteç için günlüğe tire imi yazılır.
`%L` | Hata günlüğündeki istek günlük kimliği (veya bu istek için hata günlüğüne hiçbir şey kaydedilmemise '-'). Bu hataya neyin sebep olduğunu öğrenmek için ilgili hata günlüğü satırına bakın.
`%m` | İstek yöntemi.
`%{DEĞİŞKEN}n` | Diğer modüldeki DEĞİŞKEN bilgisinin içeriği.
`%{DEĞİŞKEN}o` | Yanıttaki `DEĞİŞKEN:` başlık satır(lar)ının içeriği.
`%p` | Sunucunun isteği sunduğu meşru port.
`%{biçem}p` | Sunucunun veya istemcinin gerçek portu veya sunucunun isteği sunduğu meşru port. Geçerli biçemler: `canonical`, `local` ve `remote` (anlamları sırasıyla: meşru, yerel ve uzak).
`%P` | İsteği sunan çocuk sürecin süreç kimliği.
`%{biçem}P` | İsteği sunan çocuk sürecin süreç kimliği (`pid`) veya evre kimliği (`tid`). Geçerli biçemler: `pid`, `tid`, `hextid`. `hextid` için APR 1.2.0 veya üstü gerekir.
`%q` | Sorgu dizgesi (bir sorgu dizgesi mevcutsa önüne bir `?` eklenir yoksa hiçbir şey eklenmez).
`%r` | İsteğin ilk satırı.
`%s` | Durum. Dahili olarak yönlendirilmiş istekler için isteğin özgün durumudur. İsteğin son durumu için `%>s` kullanınız.
`%t` | `[18/Sep/2011:19:18:28 -0400]` biçeminde isteğin alındığı tarih ve saat. Sondaki sayı zaman diliminin GMT'ye uzaklığıdır.

`%{biçem}t`

İsteğin alındığı tarih ve saat; biçem uzatılmış `strftime(3)` biçeminde belirtilmelidir (genelde yerelleştirme amaçlı). `begin:` (öntanımlı) ile başlayan biçemlerde süre isteğin başlangıcına göredir. `end:` ile başlayan biçemlerde ise süre isteğin işlenmesinin bi,tmesine yakın, günlük girdisinin yazılmaya başladığı ana göredir. `strftime(3)` tarafından desteklenen biçemlere ek olarak aşağıdaki biçem dizgecikleri de desteklenmektedir:

`sec` | Mutlak zaman başlangıcından (epoch) beri geçen saniye sayısı
`msec` | Mutlak zaman başlangıcından beri geçen milisaniye sayısı
`usec` | Mutlak zaman başlangıcından beri geçen mikrosaniye sayısı
`msec_frac` | milisaniyelik kesir
`usec_frac` | mikrosaniyelik kesir

Bu dizgecikler, aynı biçem dizgesi içinde bir diğeriyle birlikte veya `strftime(3)` biçemlemesiyle birlikte yer alamazlar fakat çok sayıda `%{biçem}t` kullanılabilir.

`%T` | Saniye cinsinden, isteği sunmak için harcanan zaman.
`%u` | Uzak kullanıcı (kimlik doğrulaması istenmişse vardır; durum kodu (`%s`) 401 ise yanlış olabilir).
`%U` | Herhangi bir sorgu dizgesi içermeksizin istenen URL yolu.
`%v` | İsteği sunan sunucunun meşru sunucu ismi (ServerName).
`%V` | UseCanonicalName ayarı ile ilgili sunucu ismi.

`%X`

Yanıt tamamlandığında bağlantı durumu:

`X` = | Yanıt tamamlanmadan bağlantı koptu.
`+` = | Yanıt gönderildikten sonra bağlantı canlı kalabilir.
`-` = | Yanıt gönderildikten sonra bağlantı kapatılacak.

`%I` | İstek ve başlıklar dahil alınan bayt sayısı. Sıfır olamaz. Bunu kullanmak için mod_logio etkin olmalıdır.
`%O` | Başlıklar dahil gönderilen bayt sayısı. Sıfır olamaz. Bunu kullanmak için mod_logio etkin olmalıdır.
`%S` | Aktarılan bayt sayısı (alınan ve gönderilen), istekler ve başlıklar dahil; sıfır olamaz. %I ve %O'nun birleşimidir. Bunu kullanmak için mod_logio etkinleştirilmelidir.
`%{ALANADI}^ti` | Sunucuya gönderilen istekteki `ALANADI:` Trailer satır(lar)ının içeriği.
`%{VARNAME}^to` | Sunucudan gönderilen yanıttaki `ALANADI:` Trailer satır(lar)ının içeriği.

## Değiştiriciler

Belli öğelerin sadece belli durum kodlarıyla ilgili yanıtlarla basılabilmesi için bu durum kodları % iminden hemen sonra virgüllerle ayrılmış olarak yazılabilir. Olumsuzlama belirtmek için durum kodu listesinin önüne bir "`!`" konabilir.

Biçem Dizgesi | Anlamı
--- | ---
`%400,501{User-agent}i` | Sadece 400 ve 501 hatalarında `User-agent` günlüğe kaydedilir. Diğer durum kodları için günlüğe `"-"` yazılır.
`%!200,304,302{Referer}i` | 200,304,302 durum kodlarından biriyle dönmeyen tüm istekler için `Referer` başlığı durum koduyla birlikte günlüğe kaydedilir. Aksi takdirde günlüğe "`-`" yazılır.

İsteğin dahili olarak yönlendirilmesinde özgün durumunun mu yoksa son durumunun mu hesaba katılacağı "<" ve ">" değiştiricileri ile belirtilebilir. Öntanımlı olarak `%s, %U, %T, %D,` ve `%r` belirteçleri isteğin özgün durumuna bakarken diğerleri son durumuna bakarlar. Bu bakımdan örneğin, `%>s` belirteci, özgün istekteki kimliği doğrulanmış kullanıcının, dahili olarak kimlik doğrulaması gerekmeyen bir özkaynağa yönlendirilmesi halinde isteğin son durumunu kaydetmekte kullanılabilir.

## Bazı Bilgiler

Güvenlik nedeniyle, 2.0.46 sürümünden itibaren `%r`, `%i` ve `%o` belirteçlerinde basılamayan karakterler ve diğer özel karakterler `\xhh` dizilimleri biçeminde öncelenmektedir. Burada hh yerine karakter numarasının onaltılık gösterimi yazılır. Bir tersbölü ile öncelenmesi gereken `"` ve `\` ile `\n`, `\t` gibi C tarzı gösterimler bu kuralın dışındadır. 2.0.46 sürümünün öncesinde bu dizgeler öncelenmezdi ve ham günlük dosyalarıyla çalışırken dikkatli olmak gerekirdi.

2.0 sürümünden beri 1.3 sürümünün aksine `%b` ve `%B` biçem belirteçleri, istemciye gönderilen bayt sayısını değil, HTTP yanıtının bayt sayısını ifade ederdi (bu yanıt, örneğin, SSL kullanıldığında veya bağlantı koptuğunda farklı uzunlukta olur). Artık, ağa gönderilen gerçek bayt sayısını günlüğe kaydetmek için mod_logio modülü tarafından sağlanan `%O` biçem belirteci kullanılmaktadır.

Ek bilgi: mod_cache standat bir eylemci olarak değil hızlı bir eylemci olarak gerçeklenmiştir. Bu nedenle, içerik arabelleklemesi sözkonusu olduğunda `%R` biçem dizgesi herhangi bir eylemci bilgisi döndürmeyecektir.

## Örnekler

Genelde herkesçe kullanılan günlük kaydı biçemleme dizgelerinden bazıları:

Ortak Günlük Biçemi (OGB)
  `"%h %l %u %t \"%r\" %>s %b"`
Sanal Konaklı Ortak Günlük Biçemi
  `"%v %h %l %u %t \"%r\" %>s %b"`
NCSA uzun/birleşik günlük biçemi
  `"%h %l %u %t \"%r\" %>s %b \"%{Referer}i\" \"%{User-agent}i\""`
Referer başlığını içeren günlük biçemi
  `"%{Referer}i -> %U"`
User-agent başlığını içeren günlük biçemi
  `"%{User-agent}i"`

`msec_frac` gibi ek biçem dizgeciklerini kullanan bir zaman biçemi belirtmek isterseniz `%{format}t` biçem dizgesini defalarca kullanabilirsiniz:

Milisaniyeleri de içeren bir zaman damgası
  `"%{%d/%b/%Y %T}t.%{msec_frac}t %{%z}t"`

# Güvenlik Kaygıları

Günlük dosyarının kaydedildiği dizine sunucuyu başlatan kullanıcı dışında diğer kullanıcılar tarafından yazılabiliyor olması halinde güvenliğinizden nasıl feragat etmiş olacağınız güvenlik ipuçları belgesinde açıklanmıştır.

BufferedLogs
Günlük girdilerini diske yazmadan önce bellekte tamponlar
BufferedLogs On|Off
BufferedLogs Off
server config
2.0.41 ve sonrasında mevcuttur.

BufferedLogs yönergesi, mod_log_config modülünün çeşitli günlük girdilerini her isteğin hemen ardından tek tek değil, bir bütün halinde diske yazılmak üzere bellekte saklanmasını sağlar. Bu, bazı sistemlerde daha verimli disk erişimi, dolayısıyla daha yüksek başarım sağlayabilir. Sadece sunucu geneli için belirtilebilir, sanal konaklar için ayrı ayrı yapılandırılamaz.

Bir çökme günlük verisi kaybına sebep olacağından bu yönerge dikkatli kullanılmalıdır.

CustomLog
Günlük dosyasın ismini ve girdi biçemini belirler.
CustomLog dosya|borulu-süreç biçem|takma-ad [env=[!]ortam-değişkeni]| expr=ifade]
server config
virtual host

CustomLog yönergesi istekleri günlüğe kaydetmek için kullanılır. Yönerge ile bir günlük biçemi belirtilebilir ve günlük kaydı isteğin özelliklerine bağlı olarak ortam değişkenleri vasıtasıyla şarta bağlı kılınabilir.

İlk argümanda günlüğün yazılacağı yer belirtilir. İki tür yer belirtilebilir:

dosya
  ServerRoot
  yönergesinin değerine göreli bir dosya ismi.
borulu-süreç
  "`|`" boru karakteri ile öncelenmiş olarak günlük bilgisini standart girdisinden kabul edecek sürecin ismi (veya komut satırı) Daha fazla bilgi için borulu günlüklere bakınız.

  # Güvenlik:

  Bir borulu süreç kullanılmışsa, süreç httpd’yi başlatan kullanıcı tarafından başlatılacaktır. Sunucu root tarafından başlatılıyorsa bu root olacaktır; bu bakımdan günlük kaydını alacak programın güvenilir olması önemlidir.

  # Bilginize

  Dosya yolunu belirtirken tersbölü çizgisi kullanılan Unix dışı platformlarda bile yapılandırma dosyasında bu amaçla normal bölü çizgilerini kullanmaya özen gösterilmelidir.

İkinci argümanda günlüğe ne yazılacağı belirtilir. Ya evvelce LogFormat yönergesi ile tanımlanmış bir takma-ad ya da içeriği Günlük Girdilerinin Kişiselleştirilmesi bölümünde açıklanmış bir biçem dizgesi olabilir.

Örneğin, aşağıdaki iki yönerge kümesi aynı etkiye sahiptir:

# Biçem dizgesi yerine takma ad içeren CustomLog LogFormat "%h %l %u %t \"%r\" %>s %b" common CustomLog logs/access_log common

# Biçem dizgesinin kendisini içeren CustomLog CustomLog logs/access_log "%h %l %u %t \"%r\" %>s %b"

Üçüncü argüman isteğe bağlı olup,belli bir isteğin günlüğe kaydedilip kaydedilmeyeceğini belirler. Koşul, sunucu ortamında belli bir değişkenin varlığı veya yokluğu olabilir (bir '`env=!isim`' durumu). İstenirse koşul keyfi bir mantıksal ifade olarak da belirtilebilir. Eğer koşul sağlanmazsa istek günlüğe kaydedilmez. İfadede bulunan HTTP başlıklarına başvurular bu başlık isimlerinin Vary başlığına eklenmesine sebep olmaz.

Ortam değişkenleri mod_setenvif ve/veya mod_rewrite modülleri kullanılarak her istek için ayrı ayrı atanabilir. Örneğin, GIF biçemli resimler için yapılan istekleri ana günlük dosyasına değil de başka bir dosyaya kaydetmek isterseniz:

SetEnvIf Request_URI \.gif$ gif-image CustomLog gif-requests.log common env=gif-image CustomLog nongif-requests.log common env=!gif-image

Veya eski `RefererIgnore` yönergesinin davranışını taklit etmek isterseniz:

SetEnvIf Referer example\.com localreferer CustomLog referer.log referer env=!localreferer
LogFormat
Bir günlük dosyasında kullanılmak üzere girdi biçemi tanımlar.
LogFormat biçem|takma-ad [takma-ad]
LogFormat "%h %l %u %t \"%r\" %>s %b"
server config
virtual host

Bu yönerge erişim günlüğü dosyasının girdi biçemini belirler.

LogFormat yönergesi iki şekilde kullanılabilir. Tek argüman belirtilebilen ilkinde daha sonra TransferLog yönergelerinde belirtilen günlüklerde kullanılmak üzere günlük biçemini belirler. Bu günlük biçemi yukarıda açıklanan biçem belirteçlerinden oluşur. Bu tek argüman yerine aşağıda açıklandığı gibi önceki bir LogFormat yönergesinde tanımlanmış bir günlük biçemine atıf yapan bir takma-ad da belirtilebilir.

LogFormat yönergesinin ikinci kullanım şeklinde biçem bir takma-ad için tanımlanır. Bu takma ad daha sonraki LogFormat veya CustomLog yönergelerinde aynı biçem dizgesini uzun uzadıya yazmamak için takma-ad olarak kullanılır. Bir LogFormat yönergesi bir takma ad tanımlamaktan başka bir şey yapmaz; yani, yaptığı iş sadece bir takma ad tanımlamaktan ibarettir, biçemi uygulamaz veya biçemi öntanımlı hale getirmez. Bu bakımdan sonraki TransferLog yönergelerini de etkilemeyecektir. Ayrıca, LogFormat yönergesi bir takma ada başka bir takma ad tanımlamakta da kullanılamaz. Bir takma adın yüzde imi (`%`) içeremeyeceğine de dikkat ediniz.

LogFormat "%v %h %l %u %t \"%r\" %>s %b" vhost_common
TransferLog
Bir günlük dosyasının yerini belirtir.
TransferLog dosya|borulu-süreç [takma-ad]
server config
virtual host

Bir günlük biçemi tanımlanmasını ve şarta bağlı günlük kaydını mümkün kılmaması haricinde CustomLog yönergesi gibidir. Günlük biçemi yerine kendinden önce yer alan bir LogFormat yönergesinde tanımlanan bir takma ad kullanılır. Açıkça bir günlük biçemi takma adı belirtilmedikçe Ortak Günlük Biçemi öntanımlıdır.

LogFormat "%h %l %u %t \"%r\" %>s %b \"%{Referer}i\" \"%{User-agent}i\"" TransferLog logs/access_log