<?xml version="1.0"?>
<!DOCTYPE modulesynopsis SYSTEM "../style/modulesynopsis.dtd">
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../style/manual.tr.xsl"?>
<!-- English Revision: 807930:981041 (outdated) -->
<!-- =====================================================
 Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org>
   Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org>
========================================================== -->

<!--
 Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more
 contributor license agreements.  See the NOTICE file distributed with
 this work for additional information regarding copyright ownership.
 The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0
 (the "License"); you may not use this file except in compliance with
 the License.  You may obtain a copy of the License at

     http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0

 Unless required by applicable law or agreed to in writing, software
 distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS,
 WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied.
 See the License for the specific language governing permissions and
 limitations under the License.
-->

<modulesynopsis metafile="mod_autoindex.xml.meta">
<name>mod_autoindex</name>

<description>Unix <code>ls</code> veya Win32 <code>dir</code> kabuk komutunun
yaptığı gibi dizin içeriğini listeler.</description>
<status>Base</status>
<sourcefile>mod_autoindex.c</sourcefile>
<identifier>autoindex_module</identifier>

<summary>
      <p>Bir dizin içerik dosyası iki kaynaktan gelebilir:</p>

    <ul>
      <li>Kullanıcı tarafından yazılmış ve genellikle <code>index.html</code>
        adında bir dosya olarak. Dosyanın ismi <directive module="mod_dir"
        >DirectoryIndex</directive> yönergesi ile belirlenir ve
        <module>mod_dir</module> tarafından denetlenir.</li>

      <li>Kullanıcı tarafından böyle bir dosya sağlanmadığı takdirde dizin
        içerik listesini sunucu üretir. Diğer yönergeler bu listenin biçemini
        belirler. Listede gösterilen dosya türü simgeleri <directive
        module="mod_autoindex" >AddIcon</directive>, <directive
        module="mod_autoindex" >AddIconByEncoding</directive> ve <directive
        module="mod_autoindex" >AddIconByType</directive> yönergeleri ile
        belirlenir. Bunlar <module>mod_autoindex</module> tarafından
        denetlenir.</li>
    </ul>

    <p>İki işlev birbirinden ayrı tutulmuştur, böylece kendiliğinden içerik
      listesi üretimi tamamen iptal edilebilir (veya değiştirilebilir).</p>

    <p>Kendiliğinden içerik listesi üretimi <code>Options +Indexes</code> ile
      etkin kılınabilir. Daha fazla bilgi için <directive module="core"
      >Options</directive> yönergesinin açıklamasına bakınız.</p>

    <p><directive module="mod_autoindex">IndexOptions</directive> yönergesi
      <code><a href="#indexoptions.fancyindexing" >FancyIndexing</a></code>
      seçeneği ile kullanılmışsa sütun başlıkları listenin sıralamasını
      sütundaki sıralamaya göre değiştirecek hiper bağlar haline getirilir
      (süslü liste). Aynı başlığa peşpeşe tıklamak suretiyle sıralamayı
      büyükten küçüğe veya tersine değiştirebilirsiniz. Bu sütun başlığı
      bağlarının oluşturulması <directive module="mod_autoindex"
      >IndexOptions</directive> yönergesi <code><a
      href="#indexoptions.suppresscolumnsorting"
      >SuppressColumnSorting</a></code> seçeneği ile kullanılarak
      engellenebilir.</p>

    <p>Boyuta göre sıralamada daima dosyanın asıl boyutuna bakılır.
      Dolayısıyla ikisi de "1K" olarak gösterilen iki dosyadan 1010 baytlık
      olanı küçükten büyüğe sıralamada 1011 baytlıktan önce
      gösterilecektir.</p>
</summary>

<section id="query">
    <title>Sütun Sıralamada Sorgu Seçenekleri</title>

    <p>Apache 2.0.23’te Sütun Sıralama için Sorgu Seçenekleri yeniden
      düzenlenip tamamen yeni bir sorgu seçenekleri grubu oluşturulmuştur.
      Çıktı üzerinde kullanıcı denetimini tamamen ortadan kaldırmak için
      <directive module="mod_autoindex">IndexOptions</directive> yönergesinin
      <code><a href="#indexoptions.ignoreclient">IgnoreClient</a></code>
      seçeneği kullanılabilir.</p>

    <p>Sütun sıralama başlıklarının her biri hedefi kendisi olan birer hiper
      bağ olup aşağıda sıralanan sorgu seçeneklerini kullanırlar. Bu
      seçeneklerin her biri her dizin içerik listesi isteğine eklenebilir.</p>

    <ul>
      <li><code>C=N</code> dizini dosya adına göre sıralar</li>

      <li><code>C=M</code> dizini son değişiklik zamanına ve ardından dosya
        ismine göre sıralar.</li>

      <li><code>C=S</code> dizini boyuta ve ardından dosya adına göre
        sıralar</li>

      <li class="separate"><code>C=D</code> dizini açıklamaya ve ardından
        dosya adına göre sıralar.</li>

      <li><code>O=A</code> artan sıralama uygulanır.</li>

      <li class="separate"><code>O=D</code>  azalan sıralama uygulanır.</li>

      <li><code>F=0</code> listeleme basit listeleme biçiminde yapılır
        (<code>FancyIndexing</code> seçeneği ile etkinleştirilen biçimde
        değil)</li>

      <li><code>F=1</code> listeleme <code>FancyIndexing</code> seçeneği ile
        etkinleştirilen biçimde yapılır</li>

      <li class="separate"><code>F=2</code> listeleme <code><a
        href="#indexoptions.fancyindexing" >FancyIndexing</a></code> ve
        <code><a href="#indexoptions.htmltable" >HTMLTable</a></code> seçeneği
        ile etkinleştirilen biçimde yapılır.</li>

      <li><code>V=0</code> sürüme göre sıralama iptal edilir.</li>

      <li class="separate"><code>V=1</code> sürüme göre sıralama etkin
        kılınır.</li>

      <li><code>P=<var>kalıp</var></code> sadece belirtilen
        <code><em>kalıp</em></code> ile eşleşen dosyalar istelenir.</li>
    </ul>

    <p><code>P=<var>kalıp</var></code> sorgu seçeneğinin normalde <directive
      module="mod_autoindex" >IndexIgnore</directive> yönergesi işleme
      sokulduktan sonra değerlendirildiğine ve dosya isimlerinin diğer
      kendiliğinden içerik listeleme koşullarının konusu olmaya devam ettiğine
      dikkat ediniz. <module>mod_autoindex</module> modülündeki Sorgu
      Seçenekleri çözümleyicisi tanımadığı bir seçeneğe rastlar rastlamaz
      işlemi durdurur. Sorgu Seçenekleri yukarıda belirtilene uygun olarak iyi
      biçimli olmak zorundadır.</p>

    <p>Aşağıdaki basit örnekte sorgu seçeneklerinin kullanımı gösterilmiştir.
      Son satırda bulunan "submit" düğmesindeki tanınmayan "X" girdisine
      dikkat ediniz. "X=Göster" girdisi tüm seçenekler işlendikten sonra
      <module>mod_autoindex</module> tarafından son argüman olarak ele
      alınacak ve çözümleme işlemi o noktada duracaktır.</p>

    <example><pre>
&lt;form action="" method="get">
  &lt;input type="text" name="P" value="*" /> ile eşleşen
  &lt;select name="C">
    &lt;option value="N" selected="selected">isme&lt;/option>
    &lt;option value="M"> değişiklik tarihine&lt;/option>
    &lt;option value="S"> boyuta&lt;/option>
    &lt;option value="D"> açıklamaya&lt;/option>
  &lt;/select> göre
  &lt;select name="O">
    &lt;option value="A" selected="selected"> artan&lt;/option>
    &lt;option value="D"> azalan&lt;/option>
  &lt;/select>
  &lt;select name="V">
    &lt;option value="0" selected="selected">normal&lt;/option>
    &lt;option value="1"> sürümlü&lt;/option>
  &lt;/select> sıralamayla bir
  &lt;select name="F">
    &lt;option value="0"> basit liste&lt;/option>
    &lt;option value="1" selected="selected"> süslü liste&lt;/option>
    &lt;option value="2"> tablolu liste&lt;/option>
  &lt;/select>
  &lt;input type="submit" name="X" value="Göster" />
&lt;/form></pre>
    </example>

</section>

<directivesynopsis>
<name>AddAlt</name>
<description>Dosyaya göre seçilen simgenin yerinde gösterilecek metni belirler.
</description>
<syntax>AddAlt <var>metin</var> <var>dosya</var> [<var>dosya</var>] ...</syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p><directive>AddAlt</directive> yönergesi, <code><a
      href="#indexoptions.fancyindexing">FancyIndexing</a></code> seçeneğiyle
      üretilen dizin listesinde bir dosya simgesinin yerinde gösterilecek
      metni belirler. <code><em>dosya</em></code> olarak dosya türünü
      betimleyecek bir dosya uzantısı, dosya isminin bir kısmı, bir dosya ismi
      kalıbı veya tam yoluyla bir dosya ismi belirtilebilir. Eğer
      <code><em>metin</em></code> boşluk karakterleri içeriyorsa tırnak içine
      (<code>"</code> veya <code>'</code>) alınmalıdır. Simge metni, simge
      bulunamadığı veya istemci resim gösteremediği takdirde ya da kullanıcı
      resim yüklememeyi tercih etmişse gösterilir.</p>

    <example><title>Örnekler</title>
      AddAlt "PDF dosya" *.pdf<br />
      AddAlt Sıkıştırılmış *.gz *.zip *.Z
    </example>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>AddAltByEncoding</name>
<description>Dosyanın MIME kodlamasına göre seçilen simgenin yerinde
gösterilecek metni belirler.</description>
<syntax>AddAltByEncoding <var>metin</var> <var>MIME-kodlaması</var>
[<var>MIME-kodlaması</var>] ...</syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p><directive>AddAltByEncoding</directive> yönergesi, <code><a
      href="#indexoptions.fancyindexing">FancyIndexing</a></code> seçeneğiyle
      üretilen dizin listesinde bir dosya simgesinin yerinde gösterilecek
      metni belirler. <code><em>MIME-kodlaması</em></code> olarak
      <code>x-compress</code> gibi geçerli bir içerik kodlaması
      belirtilmelidir. Eğer <code><em>metin</em></code> boşluk karakterleri
      içeriyorsa tırnak içine (<code>"</code> veya <code>'</code>)
      alınmalıdır. Simge metni simge bulunamadığı veya istemci resim
      gösteremediği takdirde ya da kullanıcı resim yüklememeyi tercih etmişse
      gösterilir.</p>

    <example><title>Örnek</title>
      AddAltByEncoding gzip x-gzip
    </example>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>AddAltByType</name>
<description>Dosyanın MIME türüne göre seçilen simgenin yerinde gösterilecek
metni belirler.</description>
<syntax>AddAltByType <var>metin</var> <var>MIME-türü</var>
[<var>MIME-türü</var>] ...</syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p><directive>AddAltByType</directive> yönergesi, <code><a
      href="#indexoptions.fancyindexing">FancyIndexing</a></code> seçeneğiyle
      üretilen dizin listesinde bir dosya simgesinin yerinde gösterilecek
      metni belirler. <code><em>MIME-türü</em></code> olarak
      <code>text/html</code> gibi geçerli bir içerik türü belirtilmelidir.
      Eğer <code><em>metin</em></code> boşluk karakterleri içeriyorsa tırnak
      içine (<code>"</code> veya <code>'</code>) alınmalıdır. Simge metni
      simge bulunamadığı veya istemci resim gösteremediği takdirde ya da
      kullanıcı resim yüklememeyi tercih etmişse gösterilir.</p>

    <example><title>Örnek</title>
      AddAltByType 'salt metin' text/plain
    </example>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>AddDescription</name>
<description>Bir dosya için gösterilecek açıklama belirtilir.</description>
<syntax>AddDescription <var>metin dosya</var> [<var>dosya</var>] ...</syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p>Yönerge, <code><a href="#indexoptions.fancyindexing"
      >FancyIndexing</a></code> seçeneğiyle üretilen dizin listesinde bir
      dosya için gösterilecek açıklamayı belirler. <code><em>dosya</em></code>
      olarak dosya türünü betimleyecek bir dosya uzantısı, dosya isminin bir
      kısmı, bir dosya ismi kalıbı veya tam yoluyla bir dosya ismi
      belirtilebilir. Eğer dosya açıklamasını içeren
      <code><em>metin</em></code> boşluk karakterleri içeriyorsa çift tırnak
      (<code>"</code>) içine alınmalıdır.</p>

    <example><title>Örnek</title>
      AddDescription "Mars Gezegeni" /resimler/mars.gif
    </example>

    <p>Normalde öntanımlı açıklama alanının genişliği 23 bayttır. <code><a
      href="#indexoptions.suppressicon" >IndexOptions SuppressIcon</a></code>
      seçeneği buna 6 bayt daha ekler; <code><a
      href="#indexoptions.suppresssize" >IndexOptions SuppressSize</a></code>
      seçeneği 7 bayt, <code><a href="#indexoptions.suppresslastmodified"
      >IndexOptions SuppressLastModified</a></code> seçeneği ise 19 bayt
      ekler. Böylece en fazla 55 karakterlik öntanımlı sütun genişliğine
      ulaşılabilir.</p>

    <p>Açıklama sütununun öntanımlı genişliği geçersiz kılınabilir hatta
      sınırsız açıklama uzunluğu atanabilir. Bu konu için <directive
      module="mod_autoindex" >IndexOptions</directive> yönergesinin <a
      href="#indexoptions.descriptionwidth" ><code>DescriptionWidth</code></a>
      seçeneğinin açıklamasına bakınız.</p>

    <note><title>Önemli</title>
      <p><directive>AddDescription</directive> ile tanımlanan açıklama metni
        HTML etiketleri ve karakter öğeleri içerebilir. Eğer açıklama
        sütununun genişlik sınırlamasından dolayı bir HTML etiketinin içeriği
        kırpılırsa bu durum dizin listesinin kalanını etkileyebilir (örneğin,
        kalın gösterim listenin kalanına yayılabilir).</p>
    </note>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>AddIcon</name>
<description>Bir dosya için gösterilecek simgeyi dosya adına göre belirler.
</description>
<syntax>AddIcon <var>simge</var> <var>isim</var> [<var>isim</var>]
...</syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p>Yönerge, <code><a href="#indexoptions.fancyindexing"
      >FancyIndexing</a></code> seçeneğiyle üretilen dizin listesinde adı
      <code><em>isim</em></code> ile biten bir dosya için gösterilecek simgeyi
      belirler. <code><em>simge</em></code> ya simgenin göreli URL’si (%
      öncelemeli) ya da <code>(<var>alt-metin</var>,<var>url</var>)</code>
      biçeminde olmalıdır; buradaki <code><em>alt-metin</em></code> simge
      gösterilemediği durumda tarayıcı tarafından simgenin yerinde
      gösterilecek metindir.</p>

    <p><code><em>isim</em></code> olarak ya (listeyi düzgün biçemlemek
      amacıyla) dizinler için <code>^^DIRECTORY^^</code>, boş satırlar için
      <code>^^BLANKICON^^</code> ya da dosya türünü betimleyecek bir dosya
      uzantısı, dosya isminin bir kısmı, bir dosya ismi kalıbı veya tam
      yoluyla bir dosya ismi belirtilebilir.</p>

    <example><title>Örnekler</title>
      AddIcon (IMG,/icons/image.xbm) .gif .jpg .xbm<br />
      AddIcon /icons/dir.xbm ^^DIRECTORY^^<br />
      AddIcon /icons/backup.xbm *~
    </example>

    <p>Mümkünse <directive>AddIcon</directive> yerine <directive
      module="mod_autoindex">AddIconByType</directive> yönergesi tercih
      edilmelidir.</p>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>AddIconByEncoding</name>
<description>Bir dosya için gösterilecek simgeyi dosyanın MIME kodlamasına
göre belirler.</description>
<syntax>AddIconByEncoding <var>simge</var> <var>MIME-kodlaması</var>
[<var>MIME-kodlaması</var>] ...</syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p>Yönerge, <code><a href="#indexoptions.fancyindexing"
      >FancyIndexing</a></code> seçeneğiyle üretilen dizin listesinde bir
      dosya için gösterilecek simgeyi belirler. <code><em>simge</em></code> ya
      simgenin göreli URL’si (% öncelemeli) ya da
      <code>(<var>alt-metin</var>,<var>url</var>)</code> biçeminde olmalıdır;
      buradaki <code><em>alt-metin</em></code> simge gösterilemediği durumda
      tarayıcı tarafından simgenin yerinde gösterilecek metindir.</p>

    <p><code><em>MIME-kodlaması</em></code> olarak <code>x-compress</code>
      gibi geçerli bir içerik kodlaması belirtilmelidir.</p>

    <example><title>Örnek</title>
      AddIconByEncoding /icons/compress.xbm x-compress
    </example>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>AddIconByType</name>
<description>Bir dosya için gösterilecek simgeyi dosyanın MIME türüne göre
belirler.</description>
<syntax>AddIconByType <var>simge</var> <var>MIME-türü</var>
[<var>MIME-türü</var>] ...</syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p>Yönerge, <code><a href="#indexoptions.fancyindexing"
      >FancyIndexing</a></code> seçeneğiyle üretilen dizin listesinde MIME
      türü <code><em>MIME-türü</em></code> olarak belirtilen bir dosya için
      gösterilecek simgeyi belirler. <code><em>simge</em></code> ya simgenin
      göreli URL’si (% öncelemeli) ya da
      <code>(<var>alt-metin</var>,<var>url</var>)</code> biçeminde olmalıdır;
      buradaki <code><em>alt-metin</em></code> simge gösterilemediği durumda
      tarayıcı tarafından simgenin yerinde gösterilecek metindir.</p>

    <p><var>MIME-türü</var> MIME türleri ile eşleşen bir dosya kalıbı ifadesi
      olabilir.</p>

    <example><title>Örnek</title>
      AddIconByType (IMG,/icons/image.xbm) image/*
    </example>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>DefaultIcon</name>
<description>Özel bir simge atanmamış dosyalar için gösterilecek simgeyi
belirler.</description>
<syntax>DefaultIcon <var>URL-yolu</var></syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p>The <directive>DefaultIcon</directive> yönergesi  <code><a
      href="#indexoptions.fancyindexing" >FancyIndexing</a></code> seçeneğiyle
      üretilen dizin listesinde özel bir simge atanmamış dosyalar için
      gösterilecek simgeyi belirler. <code><em>URL-yolu</em></code> simgeye
      bir göreli URL (% öncelemeli) belirtir.</p>

    <example><title>Örnek</title>
      DefaultIcon /icon/unknown.xbm
    </example>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>HeaderName</name>
<description>Dizin listesinin tepesine yerleştirilecek dosyanın ismini
belirler.</description>
<syntax>HeaderName <var>dosya-ismi</var></syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p><directive>HeaderName</directive> yönergesi, dizin listesinin tepesine
      yerleştirilecek dosyanın ismini belirler. Dosyanın ismi
      <code><em>dosya-ismi</em></code> ile belirtilir.</p>

    <example><title>Örnek</title>
      HeaderName HEADER.html
    </example>

    <note>
      <p><code>HeaderName</code> and <directive module="mod_autoindex"
        >ReadmeName</directive> yönergelerinde
        <code><em>dosya-ismi</em></code> artık içeriği listelenecek dizine
        erişmek için kullanılan bir göreli URL yolu olarak ele alınmaktadır.
        Eğer <code><em>dosya-ismi</em></code> bir bölü çizgisi ("/") ile
        başlıyorsa <directive module="core">DocumentRoot</directive>
        yönergesinde belirtilen dizine göre belirtildiği varsayılır.</p>

      <example><title>Örnek</title>
        HeaderName /include/HEADER.html
      </example>

      <p><code><em>dosya-ismi</em></code>,  içerik türü <code>text/*</code>
        (<code>text/html</code>, <code>text/plain</code> gibi) olan bir belge
        olarak çözümlenmelidir. Yani, aşağıdaki örnekteki gibi betiğin asıl
        dosya türü <code>text/html</code> olarak imlenmişse
        <code><em>dosya-ismi</em></code> bir CGI betiğinin ismi bile
        olabilir:</p>

      <example>
        AddType text/html .cgi
      </example>

      <p><directive module="core">Options</directive> ile
        <code>MultiViews</code> etkin kılınmışsa dosyaya <a
        href="../content-negotiation.html">içerik dili uzlaşımı</a> da
        uygulanabilir. <code><em>dosya-ismi</em></code> ile belirtilen dosya
        <code>text/html</code> türünde durağan bir belge (bir CGI betiği
        değil) ise ve <directive module="core">options</directive> ile
        <code>Includes</code> ve <code>IncludesNOEXEC</code> seçeneklerinden
        biri belirtilmişse dosya bir SSI sayfası olarak ele alınır
        (<module>mod_include</module> belgesine bakınız).</p>
    </note>

    <p>Eğer yönergede belirtilen dosya bir HTML belge gibi başlıyorsa
      (&lt;html&gt;, &lt;head&gt;, vs.) ve bu etiketlerin yinelenmemesini
      istiyorsanız <a href="#indexoptions.suppresshtmlpreamble"
      ><code>IndexOptions +SuppressHTMLPreamble</code></a> ataması yapmanız
      gerekecektir.</p>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>IndexIgnore</name>
<description>Dizin içerik listesinden gizlenecek dosyaların listesi belirtilir.
</description>
<syntax>IndexIgnore <var>dosya</var> [<var>dosya</var>] ...</syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p><directive>IndexIgnore</directive> yönergesi, dizin içerik listesinden
      gizlenecek dosyaların listesini belirtmek için kullanılır.
      <code><em>dosya</em></code> olarak kabuk tarzı bir dosya ismi kalıbı
      veya tam yoluyla bir dosya ismi belirtilebilir. Evvelce yapılmış bir
      atamada değişiklik yapmak yerine birden fazla
      <directive>IndexIgnore</directive> ataması yapabilirsiniz. Liste
      öntanımlı olarak içinde bulunulan dizini (<code>./</code>) içerir.</p>

    <example>
      IndexIgnore README .htaccess *.bak *~
    </example>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>IndexOptions</name>
<description>Dizin içerik listesini yapılandıracak seçenekler belirtilir.
</description>
<syntax>IndexOptions  [+|-]<var>seçenek</var> [[+|-]<var>seçenek</var>]
...</syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p><directive>IndexOptions</directive> yönergesi dizin içerik listesinin
      davranışını belirler. <code><em>seçenek</em></code> olarak şunlar
      belirtilebilir:</p>

    <dl>
      <dt><a name="indexoptions.charset" id="indexoptions.charset"
        ><code>Charset=<em>karakter-kümesi</em></code></a> (<em>Apache 2.0.61
        ve sonrası</em>)</dt>

      <dd><code>Charset</code> seçeneği üretilen sayfa için bir karakter
        kümesi belirtebilmenizi sağlar. Dizinin bulunduğu dosya sisteminin
        karakter kodlamasına bağlı olarak öntanımlı değeri ya
        <var>ISO-8859-1</var> ya da <var>UTF-8</var>’dir.

      <example><title>Örnek</title>
        IndexOptions Charset=UTF-8
      </example>
      </dd>

      <dt><a name="indexoptions.type" id="indexoptions.type"
        ><code>Type=<em>MIME-türü</em></code></a> (<em>Apache 2.0.61 ve
        sonrası</em>)</dt>

      <dd><code>Type</code> seçeneği üretilen sayfa için bir MIME türü
        belirtebilmenizi sağlar. Öntanımlı değer <var>text/html</var>’dir.

      <example><title>Örnek</title>
        IndexOptions Type=text/plain
      </example>
      </dd>

      <dt><a name="indexoptions.descriptionwidth"
               id="indexoptions.descriptionwidth"
            ><code>DescriptionWidth=[<em>n</em> | *]</code></a>
            (<em>Apache 2.0.23 ve sonrası</em>)</dt>

      <dd><p><code>DescriptionWidth</code> seçeneği üretilen sayfada açıklama
        sütununun genişliğini sizin belirleyebilmenizi sağlar. Bu seçenek
        kullanılmadığında veya <code>-DescriptionWidth</code> olarak
        belirtildiğinde uygun genişliği <module>mod_autoindex</module>
        hesaplar.</p>

        <p><code>DescriptionWidth=<em>n</em></code> ile açıklama sütununun
          genişliği <code><em>n</em></code> baytla sınırlanır.</p>

        <p><code>DescriptionWidth=*</code> ile açıklama sütununun genişliği en
          uzun açıklama metni sığacak şekilde arttırılır.</p>

        <p><strong>Sütun genişliğinin sabitliği nedeniyle metnin
          kırpılmasından kaynaklanan sorunlar için <directive
          module="mod_autoindex" >AddDescription</directive> yönergesinin
          açıklamasına bakınız.</strong></p></dd>

      <dt><a name="indexoptions.fancyindexing"
               id="indexoptions.fancyindexing"
             ><code>FancyIndexing</code></a></dt>

      <dd>Dizin içerik listesi süslü olur.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.foldersfirst"
               id="indexoptions.foldersfirst"
             ><code>FoldersFirst</code></a>
             (<em>Apache 2.0.23 ve sonrası</em>)</dt>

      <dd>Bu seçenek etkin kılındığında dizin içerik listesinde alt dizinler
        dosyalardan önce listelenir. Listelemede genel olarak iki bileşen
        vardır: Alt dizinler ve dosyalar. Her biri kendi arasında sıraya
        dizilir ve alt dizinlerin tamamı dosyalardan önce gösterilir. Örneğin
        sıralama isme göre azalan sırada yapılıyorsa ve
        <code>FoldersFirst</code> etkinse <code>Zed</code> dizini listede
        <code>Beta</code> dizininden ve <code>Gamma</code> ve
        <code>Alpha</code> dosyalarından önce yer alacaktır. <strong>Bu
        seçenek sadece <a href="#indexoptions.fancyindexing"
        ><code>FancyIndexing</code></a>  seçeneği etkinse etkili
        olacaktır.</strong></dd>

      <dt><a name="indexoptions.htmltable"
               id="indexoptions.htmltable"
             ><code>HTMLTable</code></a>
             (<em>Deneysel, Apache 2.0.23 ve sonrası</em>)</dt>

      <dd>Bu deneysel seçenek <a href="#indexoptions.fancyindexing"
        ><code>FancyIndexing</code></a>  seçeneği ile birlikte süslü listeleme
        için basit bir tablo oluşturur. Fakat bu eski tarayıcıları yanıltır.
        Bununla birlikte, Linux, WinNT gibi sağdan sola veya soldan sağa yazım
        yönünün UTF-8 karakter koduna göre değiştiği platformlarda dosya
        isimleri ve açıklamalar için bu özellikle gerekli olabilir.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.iconsarelinks"
               id="indexoptions.iconsarelinks"
             ><code>IconsAreLinks</code></a></dt>

      <dd>Bu seçenek <a href="#indexoptions.fancyindexing"
        ><code>FancyIndexing</code></a>  seçeneği ile birlikte süslü
        listelemede dosya simgesini dosyaya bir hiper bağ haline getirir.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.iconheight" id="indexoptions.iconheight"
             ><code>IconHeight[=<em>benek-sayısı</em>]</code></a></dt>

      <dd>Bu seçeneğin varlığı <code>IconWidth</code> seçeneği ile
        kullanıldığında dosya simgesinin <code>img</code> etiketinin
        <code>height</code> ve <code>width</code> özniteliklerini içermesine
        sebep olur. Böylece tarayıcının tüm simgelerin yüklenmesini beklemeden
        sayfa yerleşimi için bir ön hesaplama yapabilmesi mümkün olur. Seçenek
        bir değer belirtilmeksizin kullanıldığında Apache tarafından atanmış
        standart simge yüksekliği öntanımlıdır.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.iconwidth" id="indexoptions.iconwidth"
             ><code>IconWidth[=<em>benek-sayısı</em>]</code></a></dt>

      <dd>Bu seçeneğin varlığı <code>IconHeight</code> seçeneği ile
        kullanıldığında dosya simgesinin <code>img</code> etiketinin
        <code>height</code> ve <code>width</code> özniteliklerini içermesine
        sebep olur. Böylece tarayıcının tüm simgelerin yüklenmesini beklemeden
        sayfa yerleşimi için bir ön hesaplama yapabilmesi mümkün olur. Seçenek
        bir değer belirtilmeksizin kullanıldığında Apache tarafından atanmış
        standart simge genişliği öntanımlıdır.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.ignorecase" id="indexoptions.ignorecase"
             ><code>IgnoreCase</code></a></dt>

      <dd>Bu seçenek etkin kılındığında isimler harf büyüklüğüne duyarsız
        sıralanır. Örneğin, isme göre artan sıralamada <code>IgnoreCase</code>
        etkinse Zeta dosyası alfa dosyasından sonra listelenir (Dikkat: GAMMA
        daima gamma’dan önce listelenir.)</dd>

      <dt><a name="indexoptions.ignoreclient" id="indexoptions.ignoreclient"
             ><code>IgnoreClient</code></a></dt>

      <dd>Bu seçenek <module>mod_autoindex</module>’in listenin sıralanmasına
        etki edenler dahil tüm sorgu değişkenlerini yoksaymasına sebep olur
        (örtük olarak <code><a href="#indexoptions.suppresscolumnsorting"
        >SuppressColumnSorting</a></code> uygulanır).</dd>

      <dt><a name="indexoptions.namewidth" id="indexoptions.namewidth"
             ><code>NameWidth=[<em>n</em> | *]</code></a></dt>

      <dd><p><code>NameWidth</code> seçeneği dosya ismi sütunu için bir
        genişlik belirtebilmenizi mümkün kılar.</p>

      <p>Hiç belirtilmediğinde veya <code>-NameWidth</code> biçeminde
        belirtildiğinde <module>mod_autoindex</module> uygun genişliği kendisi
        hesaplayacaktır.</p>

      <p><code>NameWidth=<em>n</em></code> ile sütun genişliği
        <code><em>n</em></code> bayt genişlikte sabitlenir.</p>

      <p><code>NameWidth=*</code> olduğunda ise sütun genişliği en geniş
        satırın sığacağı kadar arttırılır.</p></dd>

      <dt><a name="indexoptions.scanhtmltitles"
               id="indexoptions.scanhtmltitles"
             ><code>ScanHTMLTitles</code></a></dt>

      <dd>Bu seçenek süslü listeleme için HTML belgelerden sayfa başlığının
        okunmasını sağlar. Dosya için <directive module="mod_autoindex"
        >AddDescription</directive> ile bir açıklama tanımlanmımışsa httpd
        belgenin <code>title</code> etiketinin içeriğini okuyacaktır. Bu
        seçenek işlemciyi ve diski fazla meşgul eder.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.showforbidden"
               id="indexoptions.showforbidden"
             ><code>ShowForbidden</code></a></dt>

      <dd>Alt istek <code>HTTP_UNAUTHORIZED</code> veya
        <code>HTTP_FORBIDDEN</code> döndürdüğünden dolayı normalde gizli olan
        dosyalar bu seçenek belirtilmişse listede gösterilir.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.suppresscolumnsorting"
               id="indexoptions.suppresscolumnsorting"
               ><code>SuppressColumnSorting</code></a></dt>

      <dd>Bu seçenek belirtilmişse Apache, süslü dizin listesinde sütun
        başlıklarını sıralama için hiper bağ haline getirmeyecektir. Sütun
        başlıkları için öntanımlı davranış hiper bağ olmak olup bunlar
        seçilerek dizin listesinin o sütundaki değerlere göre sıralanması
        sağlanır. <strong>Apache 2.0.23 öncesinde, bu seçenek ayrıca, sıralama
        dizgesi için sorgu sözcüklerinin çözümlenmesini de iptal
        ederdi.</strong> Bu davranış Apache 2.0.23’ten beri <a
        href="#indexoptions.ignoreclient" ><code>IndexOptions
        IgnoreClient</code></a> ile sağlanmaktadır.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.suppressdescription"
               id="indexoptions.suppressdescription"
               ><code>SuppressDescription</code></a></dt>

      <dd>Süslü listelemede dosya açıklamalarının gösterilmesini engeller.
        Öntanımlı olarak hiçbir dosya açıklaması tanımlı değildir, dolayısıyla
        bu seçenek kullanılarak ekran genişliğinden 23 karakterlik yer
        kazanılabilir. Dosya açıklamalarının nasıl belirlendiğini öğrenmek
        için <directive module="mod_autoindex" >AddDescription</directive>
        yönergesinin açıklamasına bakınız. Ayrıca, açıklama sütununun
        genişliğini ayarlayan <code><a href="#indexoptions.descriptionwidth"
        >DescriptionWidth</a></code> dizin listeleme seçeneğine de
        bakınız.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.suppresshtmlpreamble"
               id="indexoptions.suppresshtmlpreamble"
               ><code>SuppressHTMLPreamble</code></a></dt>

      <dd>Eğer dizin aslında <directive module="mod_autoindex"
        >HeaderName</directive> yönergesi ile belirtilmiş bir dosya içeriyorsa
        modül normal olarak bu dosyanın içeriğinin öncesine HTML başlangıç
        etiketlerini (<code>&lt;html&gt;</code>, <code>&lt;head&gt;</code>,
        vs.) yerleştirir. Bu seçenek bu davranışı iptal ederek modülün dosya
        içeriğinin başlangıcına bir şey eklememesini sağlar. Bu durumda başlık
        dosyasının uygun HTML etiketlerini içermesi gerekir. Böyle bir başlık
        dosyası yoksa normal olarak HTML başlangıç etiketleri üretilir.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.suppressicon"
              id="indexoptions.suppressicon"><code>SuppressIcon</code></a>
              (<em>Apache 2.0.23 ve sonrası</em>)</dt>

      <dd>Süslü dizin listesinde dosya simgelerinin gösterilmesini engeller.
        Son belirtim, süslü dizin listelemede kullanılan <code>pre</code>
        etiketinin içeriğinde <code>img</code> ve <code>hr</code>
        etiketlerinin bulunmasına izin vermediğinden <code>SuppressIcon</code>
        ve <code>SuppressRules</code> seçenekleri birlikte kullanılarak HTML
        3.2 belirtimine uyum sağlanır.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.suppresslastmodified"
               id="indexoptions.suppresslastmodified"
               ><code>SuppressLastModified</code></a></dt>

      <dd>Süslü dizin listelemede son değişiklik tarihinin gösterilmesi
        engellenir.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.suppressrules"
               id="indexoptions.suppressrules"><code>SuppressRules</code></a>
              (<em>Apache 2.0.23 ve sonrası</em>)</dt>

      <dd>Dizin listelemede <code>hr</code> etiketinin kullanımını engeller.
        Son belirtim, süslü dizin listelemede kullanılan <code>pre</code>
        etiketinin içeriğinde <code>img</code> ve <code>hr</code>
        etiketlerinin bulunmasına izin vermediğinden <code>SuppressIcon</code>
        ve <code>SuppressRules</code> seçenekleri birlikte kullanılarak HTML
        3.2 belirtimine uyum sağlanır.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.suppresssize" id="indexoptions.suppresssize"
             ><code>SuppressSize</code></a></dt>

      <dd>Süslü dizin listelemede dosya boyutunun gösterilmesi engellenir.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.trackmodified"
               id="indexoptions.trackmodified"><code>TrackModified</code></a>
               (<em>Apache 2.0.23 ve sonrası</em>)</dt>

      <dd>Bu seçenek listelenen dizin için HTTP başlığında
        <code>Last-Modified</code> ve <code>ETag</code> alanlarının dönmesini
        sağlar. Sadece işletim sistemi veya dosya sistemi uygun stat()
        sonuçlarını döndürüyorsa bu geçerlidir. Bazı Unix sistemleri ve
        OS/2'nin JFS'si ile Win32’nin NTFS’i böyledir. Ancak OS/2 ve Win32 FAT dosya
        sistemleri böyle değildir. Bu özellik etkin kılındığında istemci veya
        vekil <code>HEAD</code> istekleriyle dosya listesindeki değişiklikleri
        izleyebilirler. Yalnız, bazı işletim sistemlerinin yeni ve silinmiş
        dosyaların izini iyi sürdüğü halde dizin içindeki dosyaların boyut ve
        tarih değişikliklerini izlemediklerine dikkat ediniz. <strong>Mevcut
        bir dosyanın boyut ve zaman damgasındaki değişiklikler
        <code>Last-Modified</code> başlığının  güncellenmesini tüm Unix
        sistemlerinde sağlamaz</strong>. Bu gibi durumlarda bu seçeneğin
        kapalı kalması daha iyidir.</dd>

      <dt><a name="indexoptions.versionsort"
               id="indexoptions.versionsort"><code>VersionSort</code></a>
              (<em>Apache 2.0a3 ve sonrası</em>)</dt>

      <dd><code>VersionSort</code> seçeneği isimlerinde sürüm numarası bulunan
        dosyaların sayısal sıralamaya uygun olarak sıralanmalarını sağlar.
        Normalde sıralama karakter sıralamasına göre yapılır, ardından sürüm
        numaralı dosyalar veya açıklamalar kendi aralarında sayısal sıralamaya
        tabi tutulur.

      <example><title>Örnek:</title>
        foo-1.7<br />
        foo-1.7.2<br />
        foo-1.7.12<br />
        foo-1.8.2<br />
        foo-1.8.2a<br />
        foo-1.12
      </example>

      <p>Sıfır ile başlalan numaralara ondalık sayı muamelesi yapılır:</p>

      <example>
        foo-1.001<br />
        foo-1.002<br />
        foo-1.030<br />
        foo-1.04
      </example>
      </dd>

      <dt><a name="indexoptions.xhtml"
               id="indexoptions.xhtml"><code>XHTML</code></a>
          (<em>Apache 2.0.49 ve sonrası</em>)</dt>

      <dd><code>XHTML</code> seçeneği <module>mod_autoindex</module>’in kodu
        HTML 3.2’ye değil XHTML 1.0’a uygun üretmesini sağlar.</dd>
    </dl>

   <!--
     XXX: we should consider to allow sections inside <usage>
     this would require some xslt changes...
   -->
  <dl><dt><code>+</code> veya <code>-</code> Önekli Seçenekler</dt>
    <dd>
      <p>Apache 1.3.3’te <directive>IndexOptions</directive> yönergelerinin ele
        alınışıyla ilgili önemil değişiklikler yapılmıştır. Bunlar:</p>

      <ul>
      <li>Tek bir dizin için çok sayıda <directive>IndexOptions</directive>
        yönergesi belirtilmişse bunlar ayrı ayrı değil birlikte ele alınır.
        Yani,

      <example>
        &lt;Directory /foo&gt;
        <indent>
          IndexOptions HTMLTable<br />
          IndexOptions SuppressColumnsorting
        </indent>
        &lt;/Directory&gt;
      </example>

      <p>yapılandırmasındaki <directive>IndexOptions</directive>
        yönergeleri</p>

      <example>
        IndexOptions HTMLTable SuppressColumnsorting
      </example>

      <p>yönergesine eşdeğerdir.</p>
      </li>

      <li>Seçeneklerde <code>+</code> veya <code>-</code> önekleri
        kullanılabilmektedir.</li>
      </ul>

      <p><code>+</code> veya <code>-</code> önekli seçeneklere rastlandığında
        bunlar mevcut (üst dizinden miras alınanlar ve/veya önceki atamalar)
        <directive>IndexOptions</directive> yönergelerine uygulanır. Ancak,
        önek kullanılmamış bir seçeneğe raslandığında, o noktada önceki ve
        miras alınmış bu tür seçenekler iptal edilir. Şu örneği ele alalım:</p>

      <example>
        IndexOptions +ScanHTMLTitles -IconsAreLinks FancyIndexing<br />
        IndexOptions +SuppressSize
      </example>

      <p>Bunun net etkisi <code>IndexOptions FancyIndexing +SuppressSize</code>
        atamasına eşdeğerdir, çünkü öneksiz <code>FancyIndexing</code> seçeneği
        kendinden önceki önekli seçenekleri iptal etmiş fakat hemen ardından
        eklenmelerine izin vermiştir.</p>

      <p>Belli bir dizine önceki seçenekleri temizleyerek koşulsuz olarak
        tamamen yeni seçenekler atamak istiyorsanız
        <directive>IndexOptions</directive> yönergesinde seçenekleri
        <code>+</code> veya <code>-</code> öneklerini kullanmadan
        belirtiniz.</p>
    </dd>
  </dl>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>IndexOrderDefault</name>
<description>Dizin içerik listesinin öntanımlı sıralamasını belirler.
</description>
<syntax>IndexOrderDefault Ascending|Descending
Name|Date|Size|Description</syntax>
<default>IndexOrderDefault Ascending Name</default>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p><directive>IndexOrderDefault</directive> yönergesi <code><a
      href="#indexoptions.fancyindexing" >FancyIndexing</a></code> seçeneğinin
      etkin olduğu durumda işe yarar. Öntanımlı olarak süslü listelemede dizin
      içeriği dosya ismine göre artan sıralamayla listelenir.
      <directive>IndexOrderDefault</directive> yönergesi bu öntanımlı
      sıralamanın değiştirilmesini mümkün kılar.</p>

    <p><directive>IndexOrderDefault</directive> yönergesi iki değer alır. İlki
      sıralama yönünü belirtmek üzere <code>Ascending</code> (küçükten büyüğe)
      veya <code>Descending</code> (büyükten küçüğe) olmak zorundadır. İkinci
      değer ise birincil sıralama anahtarını belirtmek üzere <code>Name</code>,
      <code>Date</code>, <code>Size</code> ve <code>Description</code>
      sözcüklerinden biri olmalıdır (anlamları sırayla: İsim, Tarih, Boyut,
      Açıklama). İkincil sıralama anahtarı <em>daima</em> artan sıralamayla
      dosya ismidir.</p>

    <p>Dizin listesinin belli bir sırada gösterilmesini zorunlu kılmak için
      yönergeyi <code><a href="#indexoptions.suppresscolumnsorting"
      >SuppressColumnSorting</a></code> sıralama seçeneği ile birlikte
      belirtebilirsiniz; böylece, istemcinin farklı sıralamalara sahip içerik
      isteğini engellemiş olursunuz.</p>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>IndexStyleSheet</name>
<description>Dizin listesine bir biçembent ekler.</description>
<syntax>IndexStyleSheet <var>url-yolu</var></syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p><directive>IndexStyleSheet</directive> yönergesi dizin listelemesi için
      kullanılacak biçembent dosyasının ismini belirtmek için kullanılır.</p>

    <example><title>Örnek</title>
      IndexStyleSheet "/css/style.css"
    </example>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>IndexHeadInsert</name>
<description>Bir dizin sayfasının HEAD bölümüne metin yerleştirir.</description>
<syntax>IndexHeadInsert <var>"imlenim ..."</var></syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p><directive>IndexHeadInsert</directive> yönergesi, dizin listesi için
    üretilen HTML’nin <var>&lt;head&gt;</var> bölümüne yerleştirilecek bir
    dizge tanımlar.</p>
    <example>
      <title>Example</title>
      IndexHeadInsert "&lt;link rel=\"sitemap\" href=\"/sitemap.html\"&gt;"
    </example>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>ReadmeName</name>
<description>Dizin listesinin sonuna yerleştirilecek dosyanın ismini
belirler.</description>
<syntax>ReadmeName <var>dosya-ismi</var></syntax>
<contextlist><context>server config</context><context>virtual host</context>
<context>directory</context><context>.htaccess</context>
</contextlist>
<override>Indexes</override>

<usage>
    <p><directive>ReadmeName</directive> yönergesi dizin listesinin sonuna
      eklenecek dosyanın ismini belirler. <code><em>dosya-ismi</em></code> ile
      listeye dahil edilecek dosyanın ismi listelenen dizine göreli olarak
      belirtilir. Eğer dosya ismi bir bölü çizgisi ile başlıyorsa <directive
      module="core">DocumentRoot</directive>’a göreli belirtildiği
      varsayılır.</p>

    <example><title>1. Örnek</title>
      ReadmeName FOOTER.html
    </example>

    <example><title>2. Örnek</title>
      ReadmeName /include/FOOTER.html
    </example>

    <p>Ayrıca bu davranışın daha ayrıntılı ele alındığı <directive
      module="mod_autoindex" >HeaderName</directive> yönergesine de
      bakınız.</p>
</usage>
</directivesynopsis>


</modulesynopsis>
