# Apache ve DNS ile ilgili Konular

Bu sayfanın konusu şöyle özetlenebilirdi: Yapılandırma dosyalarınızda DNS sorguları yapılmasını gerektirecek ayarlamalardan kaçınınız. Eğer yapılandırma dosyalarınızda DNS sorgusu yapılarak çözümlenebilecek adresler bulunursa sunucunuz beklenmedik davranışlar (hiç başlamayabilir) gösterebileceği gibi hizmet reddi veya hizmet hırsızlığı (bazı kullanıcıların diğerlerine giden sayfaları çalma olasılığı dahil) saldırılarına açık hale gelebilir.

# Basit Bir Örnek

<VirtualHost falan.fesmekan.dom> ServerAdmin filanca@fesmekan.dom
DocumentRoot /siteler/fesmekan </VirtualHost>

Apache’nin beklendiği gibi işlemesi için her sanal konak için iki veriye mutlaka ihtiyacı vardır: ServerName ve sunucunun bağlantı kabul edip hizmet sunacağı en az bir IP adresi. Yukarıdaki örnekte IP adresi bulunmamaktadır, dolayısıyla Apache, `falan.fesmekan.dom` adresi için bir DNS sorgusu yapmak zorundadır. Eğer sunucu, yapılandırma dosyasını çözümlediği sırada bir sebeple DNS sunucusuna erişemezse bu sanal konak yapılandırılmayacak (hApache 1.2 öncesinde sunucu hiç başlatılmazdı) ve bu sanal konağa yapılan isteklere yanıt verilemeyecektir.

`falan.fesmekan.dom`’un 192.168.2.1 IP adresine sahip olduğunu varsayarsak yapılandırma şöyle olurdu:

<VirtualHost 192.168.2.1>
ServerAdmin filanca@fesmekan.dom
DocumentRoot /siteler/fesmekan
</VirtualHost>

Ancak, bu sefer de bu sanal konağın sunucu ismini öğrenmek için Apache’nin bir ters DNS sorgusu yapması gerekecektir. Eğer bu sorgu başarısız olursa kısmi bir yapılandırmaya gidilir (Apache 1.2 öncesinde sunucu hiç başlatılmazdı). Eğer sanal konak isme dayalı ise sanal konak kısmen bile yapılandırılmaz. IP’ye dayalı sanal konaklar büyük oranda çalışır, fakat sunucu ismini içeren tam bir adres üretilmesini gerektiren bir durumda, sunucu geçerli bir adres üretemez.

Her iki sorunu da çözen yapılandırma şöyle olurdu:

<VirtualHost 192.168.2.1>
ServerName falan.fesmekan.dom
ServerAdmin filanca@fesmekan.dom
DocumentRoot /siteler/fesmekan
</VirtualHost>

# Hizmet Reddi

Hizmet reddinin meydana gelebilecek (en az) iki türü vardır. Apache’nin 1.2 öncesi bir sürümünü kullanıyorsanız sanal konaklarınızdan herhangi biri için yukarıdaki iki sorgudan biri başarısız olursa sunucunuzu asla başlatamazsınız. Bazı durumlarda, DNS sorgularından alınacak yanıtlar sizin denetiminizde olmayabilir; örneğin `fesmekan.dom` müşterilerinizden birine aitse ve kendi DNS sunucuları varsa `falan.fesmekan.dom` kaydını silerek sunucunuzun hiç başlatılamamasına (1.2 öncesi) sebep olabilirler.

Diğer türü biraz daha sinsidir. Şöyle bir yapılandırmanız olsun:

<VirtualHost falan.fesmekan.dom>
ServerAdmin filanca@fesmekan.dom
DocumentRoot /siteler/fesmekan
</VirtualHost>
<VirtualHost misal.mesela.dom>
ServerAdmin falanca@mesela.dom
DocumentRoot /siteler/mesela
</VirtualHost>

`falan.fesmekan.dom`’a 192.168.2.1, `misal.mesela.dom`’a 192.168.2.2 atadığınızı fakat, `fesmekan.dom`’un DNS kaydının sizin denetiminizde olmadığını varsayalım. Bu yapılandırmayla, `fesmekan.dom`’u `mesela.dom`’a giden tüm trafiği çalabilecek duruma getirirsiniz. Bunu gerçekleştirmek için DNS kaydında `falan.fesmekan.dom`’a 192.168.2.2 adresinin atanması yeterlidir. Kendi DNS’lerine sahip olduklarından dolayı `falan.fesmekan.dom`’a istedikleri IP adresini atamaktan onları alıkoyamazsınız.

192.168.2.2’ye gelen isteklerin hepsine (`http://misal.mesela.dom/biryer` şeklinde yazılan adresler dahil) `fesmekan.dom` sanal konağınca hizmet sunulacaktır. Apache’nin gelen istekleri sunduğu sanal konaklarla nasıl eşleştirdiğini bilirseniz bunun sebebini kolayca anlarsınız. Bunu kabataslak açıklayan bir belgemiz mevcuttur.

# "Ana Sunucu" Adresi

Apache 1.1’de isme dayalı sanal konak desteğine ek olarak, Apache’nin, httpd’nin çalıştığı makinenin IP adres(ler)ini de bilmeye ihtiyacı vardır. Bu adresi elde etmek için sunucu, ya sunucu genelinde geçerli ServerName yönergesine bakar ya da bir C işlevi olan `gethostname`’i kullanır (işlev, komut isteminden `hostname` komutuna dönen yanıtın aynısını döndürür) ve ardından bu adresle ilgili olarak bir DNS sorgusu yapar. Bu sorgudan kaçınmanın henüz bir yolu yoktur.

Eğer bu sorgunun (DNS sunucusunun çökmüş olması gibi bir nedenle) başarısız olabileceğinden korkuyorsanız, makine ismini ve IP adresini `/etc/hosts` dosyanıza yazabilirsiniz (Makinenizin düzgün olarak açılabilmesi için zaten bu kaydı yapmış olmanız gerekir). Kullandığınız işletim sistemine bağlı olarak bu kaydın `/etc/resolv.conf` veya `/etc/nsswitch.conf` dosyasında bulunması gerekebilir.

Herhangi bir nedenle sunucunuz bir DNS sorgusu yapmıyorsa veya yapmamalıysa, Apache’yi `HOSTRESORDER` ortam değişkenine "`local`" değerini atadıktan sonra çalıştırabilirsiniz. Bu tamamen işletim sistemine ve kullandığınız çözümleyici kütüphanelere bağlıdır. Ayrıca, ortamı denetlemek için mod_env kullanmıyorsanız, CGI’ler de bundan etkilenir. En iyisi işletim sisteminizin SSS belgelerini ve kılavuz sayfalarını okumaktır.

# Bu Sorunlardan Kaçınmak için İpuçları

- VirtualHost
  yönergelerinizde IP adresleri kullanınız.
- Listen
  yönergelerinizde IP adresleri kullanınız.
- Tüm sanal konakların ayrı birer ServerName yönergesi olsun.
- Hiçbir sayfa sunulmayan bir `<VirtualHost _default_:*>` sanal konağınız olsun.

# Ek: Ufuk Turu

DNS ile ilgili durum hiç de arzu edildiği gibi değildir. Apache 1.2 için, DNS sorguları başarısız olsa bile sunucunun başlatılabilmesini sağlamaya çalıştık, fakat belki yapabildiğimizden daha da iyisi mümkündür. Günümüz Genel Ağ’ında IP adresleri sık sık değiştiğinden yapılandırma dosyasına doğrudan IP adresini yazma gerekliliği asla arzu edilen davranış değildir.

Yukarıda nasıl yapıldığı açıklanan hizmet hırsızlığı saldırısına karşı önlem olarak, normal sorgudan dönen IP adresine bir ters DNS sorgusu yapıp bu iki sonucu karşılaştırmak ve eşleşmeme durumunda sanal konağı iptal etmek bir çözüm olabilir. Fakat bunun mümkün olabilmesi için uygun bir ters DNS kaydına ihtiyaç vardır. (FTP sunucuları ve TCP sarmalayıcılar tarafından yapılan çifte ters DNS sorgusu kullanımından dolayı çoğu ağ yöneticisi bu konuda zaten bilgi sahibidir.)

Her halükarda, IP adreslerinin kullanılmaması nedeniyle yapılan DNS sorgularının başarısız olması durumunda sanal konaklı bir sunucuyu düzgün bir şekilde başlatmak olası görünmektedir. Yapılandırmayı kısmen iptal etmek gibi kısmi çözümler, sunucudan beklentinizin ne olduğuna bağlı olarak sunucuyu hiç başlatmamaktan daha iyi olabilir.

HTTP/1.1’de belirtildiği gibi `Host` başlığını göndererek işlem yapabilen tarayıcılar ve vekiller IP’ye dayalı sanal konak kullanımını tamamen ortadan kaldırmanın mümkün olabileceğini göstermektedir. Bu durumda yapılandırmanın çözümlenmesi aşamasında DNS sorgusu yapma gereği kalmayacaktır. Fakat 1997 Mart’ından beri önemli sunucular üzerinde bunların yeterince geniş bir uygulama alanı bulmadığı görülmektedir.